ລອງນຶກພາບຄົນສອງຄົນກຳລັງສັ່ງກາເຟແບບດຽວກັນ.
ຄົນທຳອິດມີສຳນຽງຕ່າງປະເທດທີ່ໜັກໜ່ວງຈົນເຈົ້າຮູ້ໄດ້ທັນທີວ່າລາວມາແຕ່ໃສ. ການອອກສຽງສະຫຼະທຸກຕົວຜິດພ້ຽນໄປໜ້ອຍໜຶ່ງ, ສຽງ R ກໍ່ມ້ວນລີ້ນແບບຈະແຈ້ງ, ແຕ່ເຈົ້າພັດເຂົ້າໃຈທຸກຄຳເວົ້າຂອງລາວໄດ້ຕັ້ງແຕ່ຄັ້ງທຳອິດ ແລະ ບໍ່ໄດ້ສົນໃຈສຳນຽງນັ້ນອີກເລີຍ. ຄົນທີສອງຟັງເບິ່ງຄືຈະລ່ຽນໄຫຼກວ່າ, ອອກສຽງໃກ້ຄຽງກັບຄົນອາເມລິກາຫຼາຍກວ່າ, ແຕ່ພຽງໃນປະໂຫຍກດຽວ ເຈົ້າພັດຕ້ອງໄດ້ຢຸດຄິດ ແລະ ທວນຄືນສິ່ງທີ່ລາວເວົ້າຢູ່ໃນຫົວເຖິງສອງຄັ້ງ ກ່ອນຈະເຂົ້າໃຈ.
ເຮົາມັກຈະຄິດວ່າສອງສິ່ງນີ້ໄປຄຽງຄູ່ກັນ: ຍິ່ງເຈົ້າອອກສຽງຄືເຈົ້າຂອງພາສາຫຼາຍເທົ່າໃດ, ຄົນກໍ່ຍິ່ງຈະເຂົ້າໃຈເຈົ້າໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ. ແຕ່ຄວາມຈິງມັນບໍ່ແມ່ນແບບນັ້ນ. ສອງຢ່າງນີ້ແມ່ນການວັດແທກທີ່ແຍກອອກຈາກກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ, ແລະ ການເອົາສອງຢ່າງນີ້ມາປົນກັນຄືສາເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຮຽນເສຍເວລາຫຼາຍເດືອນໄປກັບການຝຶກໃນສິ່ງທີ່ຜິດ.
ການອອກສຽງໃຫ້ຄືເຈົ້າຂອງພາສາ ແລະ ການເວົ້າໃຫ້ຄົນເຂົ້າໃຈ ແມ່ນສອງສິ່ງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ແລະ ສິ່ງທີສອງແມ່ນສິ່ງດຽວທີ່ສຳຄັນໃນຊີວິດປະຈຳວັນ. ສຳນຽງທີ່ໜັກອາດຈະມີຄວາມຊັດເຈນໄດ້ຢ່າງສົມບູນ; ໃນຂະນະທີ່ສຳນຽງທີ່ຟັງເບິ່ງຄືຈະດີກວ່າ ອາດຍັງເຮັດໃຫ້ຄົນຟັງຕ້ອງພະຍາຍາມຕີຄວາມ. ສິ່ງທີ່ຕັດສິນວ່າລັກສະນະການອອກສຽງໃດຄຸ້ມຄ່າທີ່ຈະເສຍເວລາຝຶກ ແມ່ນມັນຊ່ວຍສື່ ຄວາມໝາຍ ໄດ້ຫຼາຍສໍ່າໃດ: ຜູ້ຟັງຈະພາດຫຍັງໄປແດ່ຖ້າເຈົ້າອອກສຽງຜິດ. ລັກສະນະພຽງແຕ່ບໍ່ເທົ່າໃດຢ່າງເປັນຕົວຮັບພາລະໜັກນີ້ — ເຊັ່ນ ການເນັ້ນສຽງຄຳສັບ (word stress), ຈັງຫວະຂອງປະໂຫຍກ, ການອອກສຽງທ້າຍຄຳ, ແລະ ການແຍກສຽງສອງສາມຄູ່ທີ່ພາສາລາວເຮົາມັກລວມເຂົ້າກັນ. ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຟັງເບິ່ງຄືຄົນຕ່າງຊາດ (ເຊັ່ນ ສຽງ TH, ລັກສະນະການອອກສຽງ R, ຫຼື ຄວາມຊັດເຈນຂອງສະຫຼະບາງຕົວ) ແທບຈະບໍ່ມີຜົນຫຍັງເລີຍຕໍ່ຄວາມເຂົ້າໃຈ. ແກ້ໄຂຈຸດທີ່ສຳຄັນເຫຼົ່ານັ້ນກ່ອນ. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ເຈົ້າສາມາດຮັກສາມັນໄວ້ໄດ້.
ສໍານຽງ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງດຽວກັນ
ນັກວິຊາການທີ່ສຶກສາເລື່ອງນີ້ໄດ້ແຍກສອງຢ່າງນີ້ອອກຈາກກັນມາຫຼາຍທົດສະວັດແລ້ວ. ນັກຄົ້ນຄວ້າ Murray Munro ແລະ Tracey Derwing ໄດ້ເຮັດການທົດລອງຫຼາຍຄັ້ງ ເພື່ອແຍກສອງສິ່ງນີ້ອອກຈາກກັນ ຄື: ຜູ້ເວົ້າມີ ສຳນຽງ ໜັກໜ່ວງສໍ່າໃດ, ແລະ ຄົນຟັງສາມາດ ເຂົ້າໃຈ ສິ່ງທີ່ເຂົາເຈົ້າເວົ້າໄດ້ຫຼາຍສໍ່າໃດ. ຜົນປາກົດວ່າສອງຢ່າງນີ້ບໍ່ໄດ້ໄປນຳກັນສະເໝີ. ຜູ້ເວົ້າມີຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບ: ບາງຄົນສຳນຽງໜັກແຕ່ເຂົ້າໃຈໄດ້ 100%, ບາງຄົນສຳນຽງເບົາບາງແຕ່ພັດຟັງຍາກຢ່າງບໍ່ໜ້າເຊື່ອ. ເຈົ້າບໍ່ສາມາດຄາດເດົາສິ່ງໜຶ່ງຈາກອີກສິ່ງໜຶ່ງໄດ້.
ການຄົ້ນພົບນີ້ມີປະໂຫຍດໃນພາກປະຕິບັດ ເຊິ່ງຄຳແນະນຳເລື່ອງສຳນຽງສ່ວນໃຫຍ່ມັກຈະມອງຂ້າມ. “ສຳນຽງ” ແມ່ນການວັດແທກໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງເຈົ້າກັບເຈົ້າຂອງພາສາ. ແຕ່ “ຄວາມເຂົ້າໃຈ” (Intelligibility) ແມ່ນການວັດແທກວ່າ ສານທີ່ເຈົ້າຕ້ອງການສື່ນັ້ນໄປຮອດຜູ້ຟັງຫຼືບໍ່. ເຈົ້າອາດຈະໃຊ້ເວລາເປັນປີເພື່ອຫຍໍ້ໄລຍະຫ່າງຂອງສຳນຽງ ແຕ່ພັດແທບຈະບໍ່ໄດ້ແກ້ໄຂຈຸດທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນຟັງບໍ່ເຂົ້າໃຈເຈົ້າໃນຫ້ອງປະຊຸມເລີຍ.
ຍັງມີອີກຄຳໜຶ່ງທີ່ຄວນຮູ້ຈັກ ເຊິ່ງຢູ່ເຄິ່ງກາງລະຫວ່າງສອງຄຳນີ້: ຄວາມສະບາຍໃນການຮັບຟັງ (Comprehensibility) ເຊິ່ງໝາຍເຖິງ ຜູ້ຟັງຕ້ອງໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມຫຼາຍສໍ່າໃດເພື່ອຈະເຂົ້າໃຈເຈົ້າ. ເຈົ້າອາດຈະເວົ້າແລ້ວຄົນເຂົ້າໃຈໄດ້ທັງໝົດ (ສຸດທ້າຍເຂົາເຈົ້າກໍ່ຈັບໃຈຄວາມໄດ້ທຸກຄຳ) ແຕ່ຍັງຕ້ອງໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມສູງໃນການຟັງ, ເຊິ່ງເປັນປະເພດຜູ້ເວົ້າທີ່ຄົນມັກຈະເມື່ອຍທີ່ຈະຟັງໃນເວລາປະຊຸມທາງໂທລະສັບ. ເປົ້າໝາຍທີ່ເຈົ້າຕ້ອງການຄືຈຸດຕັດກັນຂອງສອງສິ່ງນີ້: ເຂົ້າໃຈໄດ້ຕັ້ງແຕ່ຄັ້ງທຳອິດ, ໂດຍທີ່ອີກຝ່າຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມຫຼາຍເກີນໄປ. ເຮົາເອີ້ນສິ່ງນີ້ວ່າ ການເວົ້າໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ຢ່າງສະບາຍ. ນັ້ນຄືມາດຕະຖານທີ່ຄວນຕັ້ງໄວ້. ສ່ວນການອອກສຽງໃຫ້ຄືຄົນອາເມລິກາ ແມ່ນອີກໂຄງການໜຶ່ງຕ່າງຫາກ, ເຊິ່ງເປັນທາງເລືອກ ແລະ ສຳລັບຜູ້ໃຫຍ່ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນເກີນເອື້ອມ. ການຕັ້ງເປົ້າໝາຍໄປທີ່ຈຸດນັ້ນ ມັກຈະເຮັດໃຫ້ຄົນພາດມາດຕະຖານທີ່ເຂົາເຈົ້າສາມາດເຮັດໄດ້ງ່າຍໆ.
ຖ້າເຈົ້າເຄີຍສົງໄສວ່າ ເຈົ້າຄວນລຶບສຳນຽງຂອງຕົນເອງຖິ້ມຫຼືບໍ່, ບົດຄວາມນີ້ຄືອີກເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຄຳຕອບນັ້ນ. ບົດຄວາມນັ້ນເວົ້າເຖິງເລື່ອງ “ຄວນຫຼືບໍ່”. ສ່ວນບົດຄວາມນີ້ຈະເວົ້າເຖິງ “ພາກສ່ວນໃດ” ທີ່ຄວນແກ້ໄຂ.
ສິ່ງທີ່ຕັດສິນວ່າສຽງນັ້ນຄຸ້ມຄ່າທີ່ຈະແກ້ໄຂຫຼືບໍ່
ມີວິທີທີ່ຊັດເຈນໃນການຄາດເດົາວ່າ ລັກສະນະການອອກສຽງໃດທີ່ຄຸ້ມຄ່າແກ່ການຝຶກຝົນ, ແລະ ມັນບໍ່ໄດ້ກ່ຽວຂ້ອງກັບວ່າສຽງໃດຟັງເບິ່ງຄືຄົນຕ່າງຊາດທີ່ສຸດ. ສິ່ງທີ່ສຳຄັນຄື ສຽງນັ້ນມີໜ້າທີ່ໃນການແຍກຄຳສັບອອກຈາກກັນຫຼາຍໜ້ອຍພຽງໃດ. ນັກພາສາສາດເອີ້ນສິ່ງນີ້ວ່າ ພາລະໜ້າທີ່ຂອງສຽງ (Functional load), ແລະ ເມື່ອເຈົ້າເຂົ້າໃຈແນວຄິດນີ້ ເຈົ້າຈະສາມາດຈັດລຳດັບຄວາມສຳຄັນຂອງເກືອບທຸກລັກສະນະການອອກສຽງໄດ້ດ້ວຍຕົວເອງ.
ລອງມາເບິ່ງການແຍກຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງສຽງ /l/ ກັບ /r/. ພາສາອັງກິດເພິ່ງພາສອງສຽງນີ້ຕະຫຼອດເວລາ ເຊັ່ນ: light ກັບ right, lead ກັບ read, collect ກັບ correct, glamour ກັບ grammar. ຖ້າເຈົ້າອອກສຽງສອງຕົວນີ້ປົນກັນ (ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຄົນລາວມັກຈະເຮັດ ເພາະເຮົາມັກລວມ ຣ ກັບ ລ ເຂົ້າກັນ), ເຈົ້າກຳລັງທຳລາຍຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຄຳສັບຈຳນວນມະຫາສານໄປຢ່າງງຽບໆ; ບາດນີ້ຜູ້ຟັງຕ້ອງໄດ້ອາໄສບໍລິບົດເພື່ອສ້ອມແປງທຸກໆຄຳທີ່ເຈົ້າເວົ້າ, ແລະ ບາງຄັ້ງກໍ່ບໍ່ສາມາດເຮັດໄດ້. ນັ້ນໝາຍຄວາມວ່າ ສຽງຄູ່ນີ້ແບກຮັບພາລະໜ້າທີ່ຢ່າງໜັກໜ່ວງ.
ບາດນີ້ລອງມາເບິ່ງສຽງ /θ/ (ສຽງ TH ໃນຄຳວ່າ think), ທຽບກັບສຽງ /s/ ທີ່ຜູ້ຮຽນຊາວລາວຫຼາຍຄົນມັກຈະເອົາມາປ່ຽນແທນ ເພາະພາສາລາວບໍ່ມີສຽງ TH. ມີຄຳສັບແທ້ໆຈັກຄູ່ທີ່ຄວາມໝາຍຈະຜິດພ້ຽນໄປ ຖ້າເຈົ້າອອກສຽງວ່າ sink ແທນທີ່ຈະເປັນ think? ມັນມີບາງຄູ່ທີ່ເປັນຄຳສັບແທ້, ແຕ່ພວກມັນແທບຈະບໍ່ເຄີຍມາແຂ່ງຂັນກັນໃນປະໂຫຍກດຽວກັນເລີຍ. ບໍ່ມີໃຜທີ່ໄດ້ຍິນປະໂຫຍກວ່າ I sink so ແລ້ວຈະນຶກພາບໄປເຖິງອ່າງລ້າງຈານ (kitchen sink); ຮູບປະໂຫຍກໄດ້ບອກໄວ້ແລ້ວວ່າມັນຄືຄຳໃດ. ບໍລິບົດສາມາດສ້ອມແປງຄວາມຜິດພາດນີ້ໄດ້ທັນທີ ໃນທຸກໆຄັ້ງ. ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງສຽງຄູ່ນີ້ ແທບຈະບໍ່ໄດ້ແບກຮັບພາລະໜ້າທີ່ຫຍັງເລີຍ.
ນັ້ນຄືກົດໃນການຈັດລຳດັບຄວາມສຳຄັນ, ແລະ ມັນກວມເອົາຫຼາຍກວ່າພຽງແຕ່ສຽງດ່ຽວ. ຄວາມຜິດພາດໃນຈຸດທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກ ຈະເຮັດໃຫ້ຜູ້ຟັງສູນເສຍຄຳສັບໄປໃນສອງຮູບແບບຄື: ບາງຄັ້ງມັນປ່ຽນຄຳນັ້ນໃຫ້ກາຍເປັນອີກຄຳໜຶ່ງໄປເລີຍ, ເຊັ່ນ ການອອກສຽງປົນກັນ ຫຼື ການຕັດສຽງທ້າຍຄຳຖິ້ມ; ແລະ ບາງຄັ້ງມັນເຮັດໃຫ້ຄຳນັ້ນຜິດພ້ຽນໄປຈົນຄົນຟັງນຶກບໍ່ອອກເລີຍວ່າມັນຄືຄຳຫຍັງ, ເຊິ່ງມັກຈະເກີດຈາກການເນັ້ນສຽງ (stress) ຜິດຕຳແໜ່ງ. ສ່ວນຄວາມຜິດພາດໃນຈຸດທີ່ແບກຮັບພາລະເບົາ ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ຟັງເບິ່ງຄືຄົນຕ່າງຊາດ ແຕ່ຄົນຟັງຍັງສາມາດຮັບຮູ້ທຸກຄຳສັບໄດ້. ຈົ່ງແກ້ໄຂລັກສະນະທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກກ່ອນ. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເປັນພຽງຄວາມສວຍງາມ, ແລະ ເຈົ້າສາມາດປ່ອຍມັນໄວ້ແບບນັ້ນໄດ້.
ລັກສະນະທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ຄົນເຂົ້າໃຈເຈົ້າ
ນີ້ຄືລາຍຊື່ສັ້ນໆຂອງລັກສະນະທີ່ເຮັດວຽກໜັກທີ່ສຸດ. ບໍ່ມີຂໍ້ໃດໃນນີ້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສຽງແປກໆທີ່ອອກສຽງຍາກເລີຍ. ສິ່ງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດແມ່ນເລື່ອງຂອງ ຈັງຫວະ (ບ່ອນທີ່ການເນັ້ນສຽງຕົກໃສ່) ເພາະພາສາອັງກິດຝາກຄວາມໝາຍຈຳນວນມະຫາສານໄວ້ກັບການເນັ້ນສຽງ (stress), ເຊິ່ງຕ່າງຈາກພາສາລາວທີ່ແຕ່ລະພະຍາງມີສຽງວັນນະຍຸດທີ່ຊັດເຈນ. ແລະ ນີ້ຄືສິ່ງທີ່ຜູ້ຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ຝຶກຝົນໜ້ອຍທີ່ສຸດ.
| ລັກສະນະ | ເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງສື່ຄວາມໝາຍ | ມັນຈະຟັງເປັນແນວໃດຖ້າເຈົ້າອອກສຽງຜິດ |
|---|---|---|
| ການເນັ້ນສຽງຄຳສັບ (Word stress) | ຄຳທີ່ຄຸ້ນເຄີຍຈະກາຍເປັນຄຳທີ່ຟັງບໍ່ອອກທັນທີ ຖ້າເນັ້ນສຽງຜິດພະຍາງ. ຄົນຟັງພາສາອັງກິດຄົ້ນຫາຄຳສັບສ່ວນໜຶ່ງຈາກຮູບແບບການເນັ້ນສຽງຂອງມັນ. | ລອງເວົ້າວ່າ com-FORT-a-ble ແທນທີ່ຈະເປັນ COM-fort-a-ble ແລ້ວຜູ້ຟັງຈະຕ້ອງໄດ້ຢຸດ ແລະ ຄິດຫາຄຳສັບນັ້ນ. ຖ້າເຈົ້າເນັ້ນສຽງຜິດຕຳແໜ່ງໃນຄຳວ່າ pho-TOG-ra-pher (ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ໄປເນັ້ນວ່າ PHO-to-graph-er) ມັນຈະບໍ່ແມ່ນຄຳນັ້ນອີກຕໍ່ໄປ. |
| ຈັງຫວະປະໂຫຍກ ແລະ ການເນັ້ນຈຸດສຳຄັນ | ຄຳໜຶ່ງທີ່ຖືກເນັ້ນໃນປະໂຫຍກຈະເປັນຕົວສື່ຄວາມໝາຍຫຼັກ; ພາສາອັງກິດຈະຫຍໍ້ຄຳທີ່ບໍ່ໄດ້ເນັ້ນລົງເພື່ອໃຫ້ມີພື້ນທີ່. ການອອກສຽງທຸກຄຳດ້ວຍຈັງຫວະທີ່ຮາບພຽງເທົ່າກັນ ຈະເຮັດໃຫ້ໃຈຄວາມສຳຄັນຫາຍໄປ. | ຍ້ອນຜູ້ຟັງອາໄສການເນັ້ນສຽງເພື່ອຈັດກຸ່ມຄຳສັບເຂົ້າເປັນໄອເດຍ, ຖ້າເຈົ້າໃຫ້ນໍ້າໜັກທຸກຄຳເທົ່າກັນແບບພາສາລາວ ຄົນຟັງຈະໄດ້ຍິນແຕ່ກະແສສຽງພະຍາງທີ່ຮາບພຽງ ແທນທີ່ຈະຈັບໃຈຄວາມໄດ້. |
| ສຽງທ້າຍຄຳ ແລະ ພະຍັນຊະນະຄວບ | ພະຍັນຊະນະທ້າຍຄຳເປັນຕົວບອກໄວຍາກອນ (-s, -ed) ແລະ ແຍກຄຳສັບທັງຄຳອອກຈາກກັນ. ການຕັດມັນຖິ້ມ (ເຊິ່ງຄົນລາວມັກເຮັດເພາະເຮົາມີຕົວສະກົດທ້າຍຈຳກັດ) ແມ່ນການລຶບຂໍ້ມູນຖິ້ມ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຂາດຄວາມມ່ວນຊື່ນ. | I worked ຈະກາຍເປັນ I work ຖ້າຂາດສຽງທ້າຍ, ແລະ ອະດີດຕະການກໍ່ຈະຫາຍໄປ. Cats ທີ່ບໍ່ມີສຽງທ້າຍ ກໍ່ເປັນພຽງ cat ໂຕດຽວ. ຜູ້ຟັງຈະບໍ່ຮູ້ເລື່ອງການບອກເວລາ ຫຼື ຈຳນວນ, ເຊິ່ງເປັນພາກສ່ວນທີ່ແບກຮັບພາລະຂອງປະໂຫຍກ. |
| ການລວມສຽງທີ່ແຕກຕ່າງໃນພາສາແມ່ | ສຽງສອງຫຼືສາມຄູ່ທີ່ພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າແຍກບໍ່ອອກ ຈະປ່ຽນຄຳສັບໜຶ່ງໃຫ້ກາຍເປັນອີກຄຳໜຶ່ງເມື່ອເຈົ້າອອກສຽງ. | ສຳລັບຄົນຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ເກົາຫຼີ ແມ່ນການແຍກ l ກັບ r ບໍ່ອອກ (ເຊິ່ງຄົນລາວຫຼາຍຄົນກໍ່ມີບັນຫານີ້ຄືກັນ). ສຳລັບຄົນສະເປນ ແລະ ອາຣັບ ແມ່ນ ສະຫຼະໃນຄຳວ່າ ship/sheep ເຊິ່ງພາສາລາວມີທັງສະຫຼະສັ້ນ ແລະ ຍາວຈຶ່ງອາດຈະເຂົ້າໃຈງ່າຍກວ່າ ແຕ່ກໍ່ຍັງມີຄູ່ອື່ນໆເຊັ່ນ full/fool ຫຼື bed/bad. |
ສັງເກດເບິ່ງສິ່ງທີ່ຢູ່ເທິງສຸດ. ສອງອັນດັບທຳອິດທີ່ໃຫ້ຜົນຕອບແທນສູງສຸດບໍ່ແມ່ນເລື່ອງຂອງສຽງເລີຍ, ແຕ່ມັນຄື ການເນັ້ນສຽງຄຳສັບ ແລະ ຈັງຫວະຂອງປະໂຫຍກ. ການສຶກສາກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຟັງເຈົ້າຂອງພາສາສະດຸດ ມັກຈະພົບເຫັນຜູ້ຮ້າຍຕົວດຽວກັນຄື: ການເນັ້ນສຽງຜິດຕຳແໜ່ງ, ໂດຍສະເພາະເມື່ອມັນໄປຕົກຢູ່ທ້າຍຄຳຫຼາຍກວ່າທີ່ຄົນຟັງຄາດໄວ້. ພຽງແຕ່ຍ້າຍຕຳແໜ່ງການເນັ້ນສຽງ ຄຳສັບທີ່ເຂົາເຈົ້າຮູ້ຈັກດີກໍ່ຈະກາຍເປັນຄຳທີ່ເຂົາເຈົ້າບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນ. ນັ້ນຄືບັນຫາຄວາມຊັດເຈນທີ່ໃຫຍ່ກວ່າສະຫຼະທີ່ຟັງເບິ່ງແປກໆຫຼາຍ, ແລະ ມັນຄືສິ່ງທີ່ຄົນໃຊ້ເວລາຝຶກຝົນໜ້ອຍທີ່ສຸດ, ເພາະມັນບໍ່ສະແດງອອກໃນການສະກົດຄຳ ແລະ ບໍ່ເຄີຍມີຄູຄົນໃດມາຝຶກຝົນເລື່ອງນີ້ໃຫ້ເຂົາເຈົ້າຢ່າງຈິງຈັງ.
ແຖວທີສີ່ເປັນເລື່ອງສະເພາະບຸກຄົນ. ມັນບໍ່ມີລາຍຊື່ສຽງອັນຕະລາຍທີ່ໃຊ້ໄດ້ກັບທຸກຄົນ; ແຕ່ມັນມີລາຍຊື່ຂອງ ເຈົ້າ, ເຊິ່ງເປັນຊຸດສຽງທີ່ພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າມັກລວມເຂົ້າກັນ. ນັ້ນເປັນເຫດຜົນວ່າເປັນຫຍັງບົດຄວາມສອນການອອກສຽງທີ່ເປັນປະໂຫຍດທີ່ສຸດສຳລັບເຈົ້າ ມັກຈະເປັນບົດຄວາມທີ່ຂຽນຂຶ້ນມາເພື່ອ ຄົນທີ່ເວົ້າພາສາດຽວກັບເຈົ້າ ໂດຍສະເພາະ. ມັນຈະລະບຸຈຸດບົກຜ່ອງທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກຂອງເຈົ້າໂດຍກົງ ແທນທີ່ຈະເປັນພາບລວມຂອງທຸກຄົນ.
ລັກສະນະທີ່ສ່ວນຫຼາຍພຽງແຕ່ຟັງເບິ່ງຄືຄົນຕ່າງຊາດ
ຫຼາຍສິ່ງທີ່ບົ່ງບອກວ່າເຈົ້າບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງພາສາ ແທບຈະບໍ່ໄດ້ສົ່ງຜົນຫຍັງຕໍ່ຄວາມຊັດເຈນຂອງເຈົ້າເລີຍ. ມັນອາດຈະຟັງເບິ່ງຊັດເຈນໃນຫູ ແຕ່ບໍ່ມີຜົນຕໍ່ຄວາມໝາຍ. ແລະ ນີ້ຄືຈຸດທີ່ຄົນມັກຈະເສຍເວລາຝຶກຝົນໄປລ້າໆ.
| ລັກສະນະ | ເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງຟັງເປັນສຳນຽງຕ່າງຊາດ | ເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງບໍ່ຄ່ອຍມີຜົນຫຍັງ |
|---|---|---|
| ສຽງ TH (/θ/, /ð/) | ມັນເປັນສຽງທີ່ຫາຍາກໃນພາສາຕ່າງໆທົ່ວໂລກ, ດັ່ງນັ້ນເມື່ອເຈົ້າເອົາສຽງອື່ນມາແທນ ມັນຈະເດັ່ນອອກມາທັນທີ ແລະ ບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າເຈົ້າບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງພາສາ. ສຳລັບຄົນລາວມັກຈະເອົາ /s/, /d/ ຫຼື /t/ ມາປ່ຽນແທນ. | ແຕ່ມັນແທບຈະບໍ່ມີຜົນຫຍັງຕໍ່ຄວາມໝາຍເລີຍ. ເຖິງເຈົ້າຈະເວົ້າວ່າ sink ຫຼື tink ແທນຄຳວ່າ think ຄົນຟັງກໍ່ຍັງເຂົ້າໃຈວ່າເຈົ້າໝາຍເຖິງ think ຈາກບໍລິບົດ. ເຖິງແມ່ນວ່າສຳນຽງທ້ອງຖິ່ນຂອງເຈົ້າຂອງພາສາເອງກໍ່ຍັງປ່ຽນສຽງ TH: ຄຳວ່າ thing ກາຍເປັນ fing ໃນຫຼາຍເມືອງຂອງອັງກິດ, ແລະ ຄຳວ່າ this ກາຍເປັນ dis ໃນນິວຢອກ. ບໍ່ມີໃຜສົນໃຈເລີຍ. |
| ລັກສະນະການອອກສຽງ R ຂອງເຈົ້າ | ສຽງ R ແບບດີດລີ້ນ, ມ້ວນລີ້ນ (ຄືຕົວ ຣ ໃນພາສາລາວທີ່ແທ້ຈິງ) ຫຼື ແບບຝຣັ່ງ ເປັນໜຶ່ງໃນຈຸດທີ່ບົ່ງບອກສຳນຽງຕ່າງຊາດໄດ້ຊັດເຈນທີ່ສຸດ. | ຕາບໃດທີ່ມັນຍັງຟັງອອກເປັນສຽງ R ແລະ ບໍ່ແມ່ນ L, ຄຳນັ້ນກໍ່ຍັງຄົງຄວາມໝາຍເດີມຢູ່. ຄຳວ່າ red ທີ່ອອກສຽງແບບມີສຳນຽງຕ່າງຊາດ ກໍ່ຍັງເປັນຄຳວ່າ red ຢ່າງຊັດເຈນ. |
| L ແບບ Dark ທຽບກັບ Light, ການອອກສຽງ ສຽງ flap-T, ການເຊື່ອມສຽງ, ການຫຍໍ້ຄຳແບບບໍ່ເປັນທາງການເຊັ່ນ wanna ແລະ gonna | ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຄືລາຍລະອຽດປີກຍ່ອຍອັນລະອຽດອ່ອນຂອງສຳນຽງເຈົ້າຂອງພາສາ, ເຊິ່ງເປັນເຫດຜົນທີ່ເຮັດໃຫ້ປະໂຫຍກໜຶ່ງຟັງເບິ່ງຄືຄົນອາເມລິກາ ແທນທີ່ຈະຟັງເບິ່ງພຽງແຕ່ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກການ. | ການບໍ່ມີສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຈະຟັງເບິ່ງຄືວ່າເຈົ້າລະມັດລະວັງ ຫຼື ເປັນທາງການ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າຟັງບໍ່ອອກ. ການອອກສຽງ T ແທ້ໆໃນບ່ອນທີ່ຄົນອາເມລິກາໃຊ້ flap-T ນັ້ນ ຟັງເບິ່ງຄືເຈົ້າຕັ້ງໃຈອອກສຽງໃຫ້ຊັດເຈນ, ແລະ ບໍ່ເຄີຍເຮັດໃຫ້ສັບສົນ. ເຖິງແມ່ນວ່າການໃຊ້ flap-T ຈະເຮັດໃຫ້ latter ແລະ ladder ອອກສຽງຄືກັນ, ແຕ່ບໍລິບົດກໍ່ຈະເປັນຕົວແຍກຄວາມແຕກຕ່າງເອງ. |
| ສີສັນຂອງສະຫຼະທີ່ຊັດເຈນ ສຳລັບສະຫຼະທີ່ຮັບພາລະໜ້ອຍ | ສະຫຼະເປັນຕົວບອກທີ່ສຳຄັນວ່າ “ເຈົ້າມາແຕ່ໃສ”. | ຖ້າສະຫຼະນັ້ນບໍ່ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄູ່ສຽງທີ່ພາສາຂອງເຈົ້າມັກລວມເຂົ້າກັນ, ການອອກສຽງຜິດພ້ຽນໄປໜ້ອຍໜຶ່ງກໍ່ເປັນພຽງແຕ່ສຳນຽງເທົ່ານັ້ນ. ຄຳນັ້ນກໍ່ຍັງເປັນຄຳເດີມຢູ່. |
ສຽງ TH ເປັນກໍລະນີທີ່ຊັດເຈນທີ່ສຸດ, ແລະ ຄຸ້ມຄ່າທີ່ຈະເນັ້ນໜັກ ເພາະມັນເປັນສຽງໃນພາສາອັງກິດທີ່ຄົນໃຊ້ເວລາຝຶກຝົນຫຼາຍເກີນຄວາມຈຳເປັນ ເມື່ອທຽບກັບສິ່ງທີ່ໄດ້ຮັບກັບຄືນມາ. ມັນມີຄະແນນສູງໃນດ້ານສຳນຽງ ແຕ່ມີຄະແນນຕໍ່າໃນດ້ານຄວາມເຂົ້າໃຈ, ເຊິ່ງກົງກັບຊ່ອງວ່າງທີ່ບົດຄວາມນີ້ກຳລັງເວົ້າເຖິງພໍດີ. ມັນບົ່ງບອກວ່າເຈົ້າບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງພາສາທັນທີທີ່ເຈົ້າເປີດປາກ, ນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ມັນຮູ້ສຶກຄືວ່າເປັນເລື່ອງຮີບດ່ວນທີ່ຕ້ອງແກ້ໄຂ, ແຕ່ມັນແທບຈະບໍ່ເຄີຍກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດເລີຍ, ເຊິ່ງນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ການແກ້ໄຂມັນຄວນຢູ່ລຸ່ມສຸດຂອງລາຍຊື່ສິ່ງທີ່ຕ້ອງເຮັດ. ຖ້າສຽງ TH ເປັນພຽງສິ່ງດຽວທີ່ “ຜິດ”, ຖືວ່າເຈົ້າເວົ້າພາສາອັງກິດໄດ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍຫຼາຍແລ້ວ. ແຕ່ມີຂໍ້ຍົກເວັ້ນດຽວທີ່ຄວນຮູ້ໄວ້: ສຽງ TH ມັກຈະຢູ່ໃນຄຳສັບທີ່ໃຊ້ເລື້ອຍທີ່ສຸດໃນພາສາອັງກິດ (the, this, that, they), ດັ່ງນັ້ນຈຸດບົ່ງບອກນີ້ຈຶ່ງປາກົດຂຶ້ນຕະຫຼອດເວລາ ເຖິງແມ່ນວ່າຜົນກະທົບຕໍ່ຄວາມໝາຍຈະຕໍ່າກໍ່ຕາມ. ຖ້າເຈົ້າຢາກຈະລຶບສຳນຽງນີ້ຖິ້ມເພື່ອຄວາມສວຍງາມລ້ວນໆ, ຄວາມຖີ່ໃນການໃຊ້ນີ້ແຫຼະຄືເຫດຜົນທີ່ເຮັດໃຫ້ມັນໜ້າດຶງດູດ. ແຕ່ຈົ່ງຈື່ໄວ້ວ່ານັ້ນຄືເປົ້າໝາຍດ້ານຄວາມສວຍງາມ, ບໍ່ແມ່ນເປົ້າໝາຍດ້ານຄວາມຊັດເຈນ.
ສ່ວນສຽງ R ແມ່ນກໍລະນີທີ່ຊັບຊ້ອນກວ່າ, ແລະ ຄວນມາເບິ່ງວ່າເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງໄປປາກົດຢູ່ໃນທັງສອງຕາຕະລາງ. ມັນມີບັນຫາກ່ຽວກັບຕົວ R ສອງແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ແບບທຳອິດຄືການລວມສຽງ R ກັບ L ເຂົ້າກັນ, ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຄົນລາວເຮົາ (ລວມເຖິງຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ເກົາຫຼີ) ມັກຈະເຮັດ. ນັ້ນຄືບັນຫາໃນຈຸດທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກ, ແລະ ມັນຄວນຈັດຢູ່ໃນພາກສ່ວນທາງເທິງ, ເພາະວ່າຄຳວ່າ right ສາມາດກາຍເປັນ light ໄດ້ແທ້ໆ. ແບບທີສອງຄືການອອກສຽງ R ທີ່ຟັງອອກຊັດເຈນວ່າເປັນ R ແຕ່ມີການດີດລີ້ນ ຫຼື ມ້ວນລີ້ນ (ແບບ ຣ). ອັນນີ້ແມ່ນເລື່ອງຂອງສຳນຽງລ້ວນໆ. ຕົວອັກສອນດຽວກັນ, ແຕ່ເປັນສອງເລື່ອງລາວທີ່ຕ່າງກັນ: ຖ້າເຈົ້າອອກສຽງ R ປົນກັບສຽງອື່ນ ເຈົ້າຈະມີບັນຫາເລື່ອງຄວາມຊັດເຈນ; ແຕ່ຖ້າເຈົ້າອອກສຽງ R ທີ່ຖືກຕ້ອງແຕ່ມີລັກສະນະຕ່າງອອກໄປ ເຈົ້າພຽງແຕ່ມີສຳນຽງເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ມີຫຍັງຫຼາຍກວ່ານັ້ນ. ຢ່າຫຼົງກົນຄິດວ່າທັງສອງຢ່າງນີ້ເປັນເລື່ອງສຸກເສີນທີ່ຕ້ອງຟ້າວແກ້ໄຂຄືກັນ.
ຄຳວ່າ “ເຂົ້າໃຈໄດ້ຢ່າງສະບາຍ” ໝາຍຄວາມວ່າແນວໃດ
ຄຳວ່າ “ຖືກເຂົ້າໃຈ” ຟັງເບິ່ງຄືເປັນເລື່ອງນາມມະທຳ ຈົນກວ່າເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ມັນເປັນຮູບປະທຳ. ມາດຕະຖານມີຢູ່ວ່າ: ຄົນອື່ນເຂົ້າໃຈສິ່ງທີ່ເຈົ້າເວົ້າໄດ້ຕັ້ງແຕ່ຄັ້ງທຳອິດ, ແລະ ເຂົາເຈົ້າບໍ່ໄດ້ສະແດງອອກເຖິງຄວາມພະຍາຍາມໃນການຟັງ. ບໍ່ມີການຢຸດຄິດເຄິ່ງວິນາທີ. ບໍ່ມີຄຳວ່າ “ຂໍໂທດເດີ, ເຈົ້າເວົ້າວ່າຫຍັງເກາະ?”. ບໍ່ຕ້ອງເຫັນເຂົາເຈົ້າພະຍາຍາມສ້າງປະໂຫຍກຂອງເຈົ້າຄືນໃໝ່ຢູ່ໃນຫົວ. ເມື່ອສິ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນໄດ້ຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ, ຖືວ່າເຈົ້າຜ່ານມາດຕະຖານທີ່ສຳຄັນແລ້ວ, ບໍ່ວ່າເຈົ້າຈະຍັງຟັງເບິ່ງຄືຄົນຕ່າງຊາດສໍ່າໃດກໍ່ຕາມ.
ມີວິທີທີ່ຊັດເຈນໃນການຄົ້ນຫາຊ່ອງຫວ່າງຂອງຕົວເຈົ້າເອງ. ໃຫ້ສັງເກດເບິ່ງວ່າຄຳໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າໄດ້ຮັບຄຳຖາມວ່າ “ຂໍໂທດເດີ, ຫຍັງເກາະ?”. ບໍ່ແມ່ນຄວາມຮູ້ສຶກລວມໆວ່າສຳນຽງເຈົ້າບໍ່ສົມບູນແບບ, ແຕ່ແມ່ນຄຳສັບສະເພາະເຈາະຈົງທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນອື່ນສະດຸດ. ຄຳເຫຼົ່ານັ້ນຄືຈຸດບົກຜ່ອງທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກຂອງເຈົ້າ, ແລະ ເປັນຈຸດທີ່ການຝຶກຝົນຈະໃຫ້ຜົນຕອບແທນສູງສຸດ. ການບັນທຶກສຽງຈະຊ່ວຍໄດ້ຫຼາຍໃນເລື່ອງນີ້, ເພາະ ຫູຂອງເຈົ້າເອງມັກຈະມອງຂ້າມຄວາມຜິດພາດຂອງຕົນເອງໃນເວລາທີ່ເຈົ້າກຳລັງເວົ້າຢູ່; ຄຳທີ່ຄົນແປກໜ້າຟັງແລ້ວສະດຸດ ຄືຂໍ້ມູນທີ່ດີກວ່າຄຳທີ່ເຈົ້າຄິດເອົາເອງວ່າຕົນເອງອອກສຽງບໍ່ດີ.
ແລະ ມັນກໍ່ຄຸ້ມຄ່າທີ່ຈະຍອມຮັບຄວາມຈິງກ່ຽວກັບຂີດຈຳກັດຂອງອີກເປົ້າໝາຍໜຶ່ງເຊັ່ນກັນ. ການອອກສຽງໃຫ້ຄືເຈົ້າຂອງພາສາແທ້ໆນັ້ນ ເປັນເລື່ອງຍາກຫຼາຍສຳລັບຜູ້ທີ່ເລີ່ມຮຽນຕອນເປັນຜູ້ໃຫຍ່, ມັນຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີ, ແລະ (ນີ້ຄືສິ່ງທີ່ໂຄສະນາສອນລຶບສຳນຽງມັກຈະບໍ່ບອກ) ເຖິງວ່າເຈົ້າຈະມີການອອກສຽງທີ່ສົມບູນແບບ ມັນກໍ່ບໍ່ໄດ້ຮັບປະກັນວ່າເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບການປະຕິບັດທີ່ເປັນທຳຈາກຄົນຟັງທີ່ມີອະຄະຕິຢູ່ແລ້ວ. ນັກຄົ້ນຄວ້າທີ່ສຶກສາກ່ຽວກັບສຳນຽງ ແລະ ອະຄະຕິ ເຊັ່ນ Rubin ແລະ Lippi-Green ພົບວ່າ ອະຄະຕິມັກຈະເກີດຈາກຜູ້ຟັງ, ບໍ່ແມ່ນເກີດຈາກສຽງທີ່ສື່ອອກໄປ. ຖ້າຄົນອື່ນເຂົ້າໃຈເຈົ້າໄດ້ດີ ແຕ່ກໍ່ຍັງເວົ້າແຊກເຈົ້າຢູ່ສະເໝີ, ການຝຶກອອກສຽງເພີ່ມເຕີມຖືວ່າເປັນການແກ້ບັນຫາຜິດຕົວ. ນັ້ນບໍ່ແມ່ນບັນຫາເລື່ອງຄວາມຊັດເຈນ, ແລະ ການຝຶກຄວາມຊັດເຈນກໍ່ຈະບໍ່ຊ່ວຍແກ້ໄຂມັນໄດ້.
ດັ່ງນັ້ນ ມາດຕະຖານບໍ່ແມ່ນ “ບໍ່ມີສຳນຽງ”. ແຕ່ມັນຄື “ບໍ່ມີອຸປະສັກໃນການສື່ສານ”. ນັ້ນຄືເສັ້ນໄຊສອງອັນທີ່ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ, ແລະ ມີພຽງອັນດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ເປັນໜ້າທີ່ຂອງເຈົ້າໃນການໄປໃຫ້ເຖິງ.
ຄວນຝຶກຫຍັງກ່ອນ
ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການຊອກຫາຈຸດບົກຜ່ອງຂອງເຈົ້າ, ແລະ ຢ່າໄວ້ໃຈຫູຂອງຕົວເອງໃນການຊອກຫາ. ສອງສັນຍານທີ່ດີກວ່າການຄິດເອົາເອງ. ສັນຍານທຳອິດຄືຄົນອື່ນ: ໃຫ້ຈົດບັນທຶກຄຳສັບທີ່ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຖືກຖາມວ່າ “ຂໍໂທດເດີ, ຫຍັງເກາະ?”. ສັນຍານທີສອງຄືການກວດສອບກັບສຽງທີ່ບັນທຶກໄວ້, ເຊິ່ງຈະຊ່ວຍຈັບຈຸດທີ່ຫູຂອງເຈົ້າມອງຂ້າມໄປໃນຕອນທີ່ກຳລັງເວົ້າຢູ່. ຢ່າພຽງແຕ່ຟັງຫາຄວາມຮູ້ສຶກລວມໆວ່າບາງຢ່າງມັນຜິດ; ໃຫ້ກວດສອບເບິ່ງຈຸດສະເພາະ. ສຽງທ້າຍ -ed ແລະ -s ທຸກຕົວຊັດເຈນແລ້ວບໍ່? ໃນຄຳສັບຍາວໆທີ່ໃຊ້ປະຈຳວັນ, ເຈົ້າເນັ້ນສຽງ (stress) ຖືກຕຳແໜ່ງຕາມວັດຈະນານຸກົມບໍ່? ຄູ່ສຽງໜຶ່ງຫຼືສອງຄູ່ທີ່ພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າມັກລວມເຂົ້າກັນນັ້ນ ອອກສຽງແຍກກັນຊັດເຈນແລ້ວບໍ່? ມັນເປັນລາຍຊື່ທີ່ສັ້ນໆ ແລະ ມັນເປັນບັນຫາສະເພາະຂອງຕົວເຈົ້າເອງ.
ຈາກນັ້ນໃຫ້ຈັດລຳດັບຄວາມສຳຄັນຕາມພາລະໜ້າທີ່ຂອງມັນ. ຄຳສັບທີ່ອອກສຽງຜິດແລ້ວກາຍເປັນ ອີກຄຳໜຶ່ງ ໃຫ້ຈັດໄວ້ອັນດັບທຳອິດ: ເຊັ່ນ ການລວມສຽງ l/r, ຄູ່ສະຫຼະທີ່ພາສາເຈົ້າມັກລວມເຂົ້າກັນ, ການຕັດສຽງທ້າຍຄຳຖິ້ມເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ໄວຍາກອນຫາຍໄປນຳ. ຄຳສັບທີ່ພຽງແຕ່ຟັງເບິ່ງຄືມີສຳນຽງຕ່າງຊາດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຫ້ເອົາໄວ້ລຸ່ມສຸດ. ຜູ້ຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ມັກຈະພົບວ່າ ສາມອັນດັບທຳອິດຂອງພວກເຂົາ ມັກຈະເປັນການປະສົມປະສານລະຫວ່າງການເນັ້ນສຽງ (stress) ກັບ ຄູ່ສຽງໜຶ່ງຫຼືສອງຄູ່ທີ່ແຍກຍາກ, ແລະ ສຽງ TH ທີ່ພວກເຂົາເຄີຍກັງວົນນັ້ນ ພັດບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃນລາຍຊື່ເລີຍ.
ຫຼັງຈາກນັ້ນໃຫ້ໃຊ້ເວລາຝຶກຝົນກັບສິ່ງທີ່ຢູ່ເທິງສຸດຂອງລາຍຊື່ ແລະ ປ່ອຍສິ່ງທີ່ຢູ່ລຸ່ມສຸດໄວ້ກ່ອນ, ຢ່າງໜ້ອຍກໍ່ໃນຕອນນີ້. ການຝຶກຝົນລັກສະນະທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກສອງຫຼືສາມຢ່າງຢ່າງຈິງຈັງ ພ້ອມກັບໄດ້ຮັບຄຳຕິຊົມທີ່ຖືກຕ້ອງ (feedback) ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຄົນອື່ນເຂົ້າໃຈເຈົ້າໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນຫຼາຍກວ່າການໃຊ້ເວລາເປັນປີໆເພື່ອໄລ່ຕາມສຳນຽງເຈົ້າຂອງພາສາໃນທຸກໆສຽງ. ຖ້າເຈົ້າຢາກຮູ້ກຳນົດເວລາສຳລັບການຝຶກນີ້, ສະບັບຄວາມຈິງກໍ່ມີບົດຄວາມຂອງມັນຕ່າງຫາກ; ຄຳຕອບສັ້ນໆຄື ມັນໃຊ້ເວລາພຽງບໍ່ເທົ່າໃດອາທິດສຳລັບຄວາມສຳເລັດໃນຂັ້ນຕົ້ນໆ, ບໍ່ແມ່ນຫຼາຍປີແບບທີ່ໂຄສະນາມັກຈະບອກໄວ້.
ແລະ ຈົ່ງເກັບຮັກສາສຳນຽງນັ້ນໄວ້. ເມື່ອລັກສະນະທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກມີຄວາມຊັດເຈນແລ້ວ, ສຳນຽງຕ່າງຊາດທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ກໍ່ບໍ່ແມ່ນຈຸດບົກຜ່ອງທີ່ຕ້ອງໄປລຶບມັນຖິ້ມ. ມັນເປັນພຽງແຕ່ສຽງທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງເຈົ້າ. ມີຫຼາຍຄົນທີ່ເວົ້າເຂົ້າໃຈງ່າຍ ແລະ ກໍ່ຮູ້ໄດ້ຊັດເຈນວ່າມາຈາກບ່ອນອື່ນ, ເຊິ່ງຄວາມຈິງສອງຢ່າງນີ້ສາມາດຢູ່ຮ່ວມກັນໃນປະໂຫຍກດຽວກັນໄດ້ຢ່າງສະບາຍ.
ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ
ສຳນຽງ ຄືໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງການອອກສຽງຂອງເຈົ້າກັບການອອກສຽງຂອງເຈົ້າຂອງພາສາ. ຄວາມເຂົ້າໃຈ ຄືຜູ້ຟັງສາມາດຈັບໃຈຄວາມສິ່ງທີ່ເຈົ້າເວົ້າໄດ້ຫຼາຍສໍ່າໃດ. ນັກຄົ້ນຄວ້າວັດແທກສອງສິ່ງນີ້ແຍກກັນ ເພາະວ່າມັນບໍ່ໄດ້ໄປນຳກັນສະເໝີ: ຄົນທີ່ມີສຳນຽງໜັກອາດຈະເປັນຄົນທີ່ຟັງເຂົ້າໃຈງ່າຍທີ່ສຸດ, ແລະ ຄົນທີ່ມີສຳນຽງເບົາບາງກໍ່ອາດຈະຍັງຟັງເຂົ້າໃຈຍາກ. ສຳລັບຊີວິດປະຈຳວັນ, ຄວາມເຂົ້າໃຈ ຄືສິ່ງດຽວທີ່ສຳຄັນ: ການເວົ້າແລ້ວມີຄົນເຂົ້າໃຈຕັ້ງແຕ່ຄັ້ງທຳອິດ ໂດຍທີ່ຜູ້ຟັງບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມຕີຄວາມໝາຍ, ບໍ່ວ່າເຈົ້າຈະຟັງເບິ່ງຄືຄົນຕ່າງຊາດສໍ່າໃດກໍ່ຕາມ.
ບໍ່ຈຳເປັນ. ການທີ່ຄົນອື່ນຈະເຂົ້າໃຈເຈົ້າ ຂຶ້ນຢູ່ກັບລັກສະນະສຳຄັນພຽງບໍ່ເທົ່າໃດຢ່າງເຊັ່ນ: ການເນັ້ນສຽງຄຳສັບ (word stress), ຈັງຫວະປະໂຫຍກ, ການອອກສຽງທ້າຍຄຳໃຫ້ຊັດເຈນ, ແລະ ການແຍກສຽງສອງຫຼືສາມຄູ່ທີ່ພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າມັກລວມເຂົ້າກັນ. ມັນບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນຢູ່ກັບການລຶບສຳນຽງຂອງເຈົ້າຖິ້ມ. ເມື່ອລັກສະນະເຫຼົ່ານີ້ຖືກຕ້ອງແລ້ວ, ສຳນຽງທີ່ໜັກໜ່ວງກໍ່ຈະບໍ່ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການເຂົ້າໃຈອີກຕໍ່ໄປ. ການອອກສຽງໃຫ້ຄືເຈົ້າຂອງພາສາເປັນອີກເປົ້າໝາຍໜຶ່ງທີ່ຜູ້ຮຽນທີ່ເປັນຜູ້ໃຫຍ່ສ່ວນຫຼາຍບໍ່ສາມາດໄປເຖິງໄດ້ຢ່າງສົມບູນ ແລະ ມັນກໍ່ບໍ່ຈຳເປັນສຳລັບການສື່ສານທີ່ຊັດເຈນ.
ຖ້າເວົ້າເຖິງຄວາມຊັດເຈນໃນການສື່ສານ, ມັນເປັນໜຶ່ງໃນສຽງທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່າສຸດໃນພາສາອັງກິດ. ສຽງ TH ແບກຮັບພາລະໜ້າທີ່ (functional load) ໜ້ອຍຫຼາຍ, ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າແທບຈະບໍ່ມີຄຳສັບແທ້ໆຄູ່ໃດທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຄົນເຂົ້າໃຈຜິດ ເມື່ອເຈົ້າເອົາສຽງອື່ນມາແທນ: I sink so ກໍ່ຍັງສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າເປັນ I think so. ມັນພຽງແຕ່ເປັນສຽງທີ່ບົ່ງບອກຢ່າງຊັດເຈນວ່າເຈົ້າບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງພາສາ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກຄືວ່າຕ້ອງຮີບຟ້າວແກ້ໄຂ, ແຕ່ມັນແທບຈະບໍ່ເຄີຍເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດເລີຍ. ຈົ່ງແກ້ໄຂເລື່ອງການເນັ້ນສຽງຄຳສັບ, ຈັງຫວະ, ແລະ ຄູ່ສຽງທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກກ່ອນ; ໃຫ້ເບິ່ງສຽງ TH ເປັນພຽງການຕົບແຕ່ງທີ່ເຈົ້າສາມາດເຮັດທີຫຼັງກໍ່ໄດ້ ຖ້າເຈົ້າຕ້ອງການ, ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງສຸກເສີນສຳລັບຄວາມຊັດເຈນ.
ລຽງລຳດັບຄ່າວໆຄື: ການເນັ້ນສຽງຄຳສັບ (word stress - ການລົງນໍ້າໜັກໃນພະຍາງທີ່ຖືກຕ້ອງ), ຈັງຫວະປະໂຫຍກ ແລະ ການເນັ້ນຈຸດສຳຄັນ (ການຫຍໍ້ຄຳທີ່ບໍ່ໄດ້ເນັ້ນ ແລະ ເນັ້ນຄຳທີ່ສື່ຄວາມໝາຍຫຼັກ), ພະຍັນຊະນະທ້າຍຄຳທີ່ຊັດເຈນ (ເຊິ່ງເປັນຕົວບອກໄວຍາກອນເຊັ່ນ -s ແລະ -ed), ແລະ ການແຍກສຽງສະເພາະທີ່ພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າບໍ່ມີ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ສື່ຄວາມໝາຍຫຼາຍທີ່ສຸດ, ດັ່ງນັ້ນຖ້າອອກສຽງຜິດກໍ່ຈະເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສັບສົນຫຼາຍທີ່ສຸດ. ສຽງດ່ຽວທີ່ “ຟັງເບິ່ງຄືຄົນຕ່າງຊາດ” ເຊັ່ນ ສຽງ TH ຫຼື ການດີດລີ້ນຕົວ R ແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນໜ້ອຍກວ່າຫຼາຍ, ເພາະຜູ້ຟັງຍັງສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າເຈົ້າໝາຍເຖິງຄຳໃດ.
ມັນຂຶ້ນຢູ່ກັບວ່າເຈົ້າກຳລັງແກ້ໄຂຈຸດໃດ. ການຝຶກຝົນລັກສະນະທີ່ແບກຮັບພາລະໜັກ ເຊິ່ງຊ່ວຍໃຫ້ເຈົ້າສື່ສານຊັດເຈນຂຶ້ນ (ເຊັ່ນ ການເນັ້ນສຽງ, ຈັງຫວະ, ສຽງທ້າຍຄຳ, ແລະ ຄູ່ສຽງທີ່ແຍກຍາກ) ຈະໃຫ້ຜົນຕອບແທນສູງ ແລະ ເຫັນຜົນພາຍໃນບໍ່ເທົ່າໃດອາທິດ. ແຕ່ການພະຍາຍາມລຶບສຳນຽງໃນທຸກໆສຽງ ຈະໃຫ້ຜົນຕອບແທນໜ້ອຍ: ມັນຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີ, ຜູ້ໃຫຍ່ສ່ວນຫຼາຍກໍ່ໄປບໍ່ເຖິງຈຸດນັ້ນ, ແລະ ສຽງທີ່ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຟັງເບິ່ງຄືຄົນຕ່າງຊາດ ສ່ວນຫຼາຍກໍ່ບໍ່ແມ່ນສຽງທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສັບສົນ. ໃຫ້ຕັ້ງເປົ້າໝາຍໄປທີ່ການເວົ້າໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍ ແທນທີ່ຈະພະຍາຍາມອອກສຽງໃຫ້ຄືເຈົ້າຂອງພາສາ, ແລ້ວການຝຶກສຳນຽງນັ້ນຈຶ່ງຈະຄຸ້ມຄ່າຢ່າງແທ້ຈິງ.
ການເວົ້າໃຫ້ຄົນເຂົ້າໃຈ ແລະ ການອອກສຽງໃຫ້ຄືຄົນອາເມລິກາ ແມ່ນສອງວຽກທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ເຖິງແມ່ນວ່າໂຄສະນາຈະຂາຍສອງສິ່ງນີ້ລວມກັນກໍ່ຕາມ. ລັກສະນະທີ່ຊ່ວຍສື່ຄວາມໝາຍຂອງເຈົ້ານັ້ນ ມີລາຍຊື່ທີ່ສັ້ນ ແລະ ສາມາດຮຽນຮູ້ໄດ້ງ່າຍ, ແລະ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນກ່ຽວຂ້ອງກັບຈັງຫວະຫຼາຍກວ່າສຽງດ່ຽວໆ. ສ່ວນລັກສະນະທີ່ບົ່ງບອກວ່າເຈົ້າມາຈາກບ່ອນອື່ນນັ້ນ ມີລາຍຊື່ທີ່ຍາວກວ່າຫຼາຍ, ແລະ ເຈົ້າສາມາດປ່ອຍເກືອບທັງໝົດໄວ້ຄືເກົ່າໄດ້. ໃຫ້ໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມຂອງເຈົ້າກັບຈຸດທີ່ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການສື່ສານ. ເພາະສະບັບຂອງຕົວເຈົ້າທີ່ເວົ້າແລ້ວເຂົ້າໃຈງ່າຍ ກໍ່ຍັງຄົງມີສຳນຽງທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງເຈົ້າຄືເກົ່າ.
