ເຈົ້າສາມາດໄດ້ຍິນມັນທັນທີ. Whatcha want? ພຽງແຕ່ສາມພະຍາງ, ແລະ ເຈົ້າຮູ້ເລີຍວ່າເຂົາເຈົ້າເວົ້າຫຍັງ.
ຖ້າເຈົ້າພະຍາຍາມເວົ້າຕອບ, ເຈົ້າອາດຈະເລືອກໃຊ້ “What do you want?” ສີ່ຄຳ, ສີ່ພະຍາງ, ທີ່ອອກສຽງພະຍັນຊະນະທຸກຕົວຢ່າງຊັດເຈນ. ມັນຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກໄວຍາກອນເປະໆ, ແຕ່ມັນກໍ່ເປັນຈຸດນ້ອຍໆທີ່ບອກໃຫ້ຄົນອື່ນຮູ້ວ່າ ເຈົ້າຮຽນປະໂຫຍກນີ້ມາຈາກຫ້ອງຮຽນ.
ສຳລັບຄົນລາວທີ່ຄຸ້ນເຄີຍກັບພາສາທີ່ມີສຽງວັນນະຍຸດ (tones) ເຊິ່ງທຸກພະຍາງມັກຈະຖືກອອກສຽງຢ່າງຊັດເຈນເທົ່າໆກັນ, ພາສາອັງກິດຈະແຕກຕ່າງອອກໄປ ເພາະມັນເປັນພາສາທີ່ເນັ້ນຈັງຫວະໜັກເບົາ (stress-timed). ຊ່ອງຫວ່າງໃຫຍ່ທີ່ສຸດລະຫວ່າງການຟັງພາສາອັງກິດອາເມລິກາອອກ ແລະ ການເວົ້າໃຫ້ເປັນທຳມະຊາດ ແມ່ນການເຂົ້າໃຈຄຳທີ່ຖືກຫຍໍ້ລົງເຫຼົ່ານີ້ແຫຼະ. ມັນມີຫຼາຍສິບຄຳໃນການສົນທະນາທົ່ວໄປ — tryna, sposta, betcha, finna, musta — ແຕ່ 17 ຄຳດ້ານລຸ່ມນີ້ຄືກຸ່ມຄຳຫຼັກທີ່ຖືກໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ.
ເຈົ້າຂອງພາສາທຸກຄົນໃຊ້ພວກມັນ. ມັນບໍ່ແມ່ນຄຳສະແລງ (slang), ແລະ ຫຼາຍຄຳກໍ່ຖືກບັນຈຸເຂົ້າໃນວັດຈະນານຸກົມໃຫຍ່ໆແລ້ວ (ເຊັ່ນ gonna, wanna, gotta, kinda, dunno ລ້ວນແຕ່ມີໃນ Merriam-Webster). ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ reductions (ການຫຍໍ້ສຽງ): ມັນຄືເວລາທີ່ຄົນອາເມລິກາຕັດສຽງພະຍັນຊະນະ ແລະ ສະຫຼະອອກຈາກວະລີທີ່ໃຊ້ເລື້ອຍໆ ຈົນກວ່າສິ່ງທີ່ເຫຼືອຢູ່ແທບຈະເບິ່ງບໍ່ອອກຕອນຂຽນ, ແຕ່ຟັງເບິ່ງເປັນທຳມະຊາດທີ່ສຸດເມື່ອໄດ້ຍິນ.
ຖ້າເຈົ້າຢາກຢຸດເວົ້າຄືກັບກຳລັງອ່ານບົດ ແລະ ເລີ່ມເວົ້າໃຫ້ເປັນທຳມະຊາດຄືກັບຄົນທົ່ວໄປ, ນີ້ຄືລາຍຊື່ຄຳທີ່ເຈົ້າຕ້ອງຮູ້.
ພາສາອັງກິດແບບອາເມລິກາມັກຈະຫຍໍ້ປະໂຫຍກທີ່ໃຊ້ເລື້ອຍໆໃຫ້ເປັນເວີຊັ່ນທີ່ສັ້ນ, ໄວ ແລະ ເປັນກັນເອງ. Going to ກາຍເປັນ gonna. Want to ກາຍເປັນ wanna. Let me ກາຍເປັນ lemme. ມີປະມານ 17 ຄຳຫຼັກທີ່ເຈົ້າຈະໄດ້ຍິນຕະຫຼອດ. ພວກມັນບໍ່ແມ່ນຄຳສະແລງ. ມັນຄືວິທີທີ່ຄົນອາເມລິກາເວົ້າແທ້ໆໃນເກືອບທຸກສະຖານະການ, ລວມເຖິງໃນບ່ອນເຮັດວຽກນຳ. Reductions ຈະບໍ່ເໝາະສົມກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຢູ່ໃນ ການຂຽນ ທີ່ເປັນທາງການເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນການເວົ້າທີ່ເປັນທາງການ. ຈົ່ງຮຽນຮູ້ທີ່ຈະ ເວົ້າ ມັນ, ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຟັງໃຫ້ອອກເທົ່ານັ້ນ, ແລ້ວເຈົ້າຈະສາມາດກ້າວຂ້າມຊ່ອງຫວ່າງຈາກລະດັບ B2 ໄປສູ່ການເວົ້າທີ່ເປັນທຳມະຊາດໄດ້.
Reduction ແມ່ນຫຍັງແທ້
Reduction ແມ່ນຮູບແບບການຫຍໍ້ຄຳທີ່ໃຊ້ສຳລັບ ການເວົ້າເທົ່ານັ້ນ. Reductions ແມ່ນສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນປາກເວລາເວົ້າ, ບໍ່ແມ່ນຢູ່ເທິງໜ້າເຈ້ຍ.
ນັ້ນຄືວິທີທີ່ງ່າຍທີ່ສຸດໃນການແຍກມັນອອກຈາກ contractions (ຕົວຫຍໍ້), ເຊິ່ງຜູ້ຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ຮູ້ຈັກຢູ່ແລ້ວ:
| ຕົວຫຍໍ້ (Contractions) | ການຫຍໍ້ສຽງ (Reductions) | |
|---|---|---|
| ຕົວຢ່າງ | dont, wont, im, cant, youre | gonna, wanna, lemme, kinda, gotta |
| ໃຊ້ຢູ່ໃສ | ທັງການຂຽນ ແລະ ການເວົ້າ | ການເວົ້າ (ເປັນສ່ວນໃຫຍ່), ແລະ ການຂຽນແບບບໍ່ເປັນທາງການ |
| ມັນ “ຖືກຕ້ອງ” ບໍ່? | ຖືກ, ເປັນມາດຕະຖານໃນທຸກສະຖານະການຍົກເວັ້ນການຂຽນທີ່ເປັນທາງການຫຼາຍ | ເປັນມາດຕະຖານໃນການເວົ້າ, ບໍ່ເປັນມາດຕະຖານໃນການຂຽນ |
| ມີໃນວັດຈະນານຸກົມບໍ່? | ມີ | ຄຳທີ່ໃຊ້ເລື້ອຍໆສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີ (gonna, wanna, gotta, kinda, dunno); ແຕ່ບາງຄຳທີ່ສະກົດແບບບໍ່ເປັນທາງການ (whatcha, whaddaya, howdya) ມັກຈະບໍ່ມີ |
| ມີເຄື່ອງໝາຍຈຸດ (’) ບໍ່? | ມີສະເໝີ | ເກືອບຈະບໍ່ມີເລີຍ |
Reductions ເກີດຂຶ້ນເພາະສະໝອງມັກຄວາມມີປະສິດທິພາບ. ເມື່ອວະລີໜຶ່ງປາກົດໃນການສົນທະນາເປັນພັນໆຄັ້ງຕໍ່ມື້, ສ່ວນທີ່ບໍ່ຖືກເນັ້ນສຽງ (unstressed) ຈະຖືກຫຍໍ້ລົງ ແລະ ພະຍັນຊະນະທີ່ຢູ່ເຄິ່ງກາງກໍ່ຈະຖືກກືນເຂົ້າຫາກັນ. ຄຳວ່າ Going to ແມ່ນຄຳສັ້ນໆສອງຄຳ. ສ່ວນ Gonna ແມ່ນຄຳສັ້ນໆພຽງຄຳດຽວ.
ທັງ 17 ຄຳນີ້ຖືກຈັດກຸ່ມຕາມຮູບແບບຂອງມັນ, ເພາະວ່າເມື່ອເຈົ້າເຫັນຮູບແບບແລ້ວ, ມັນຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຈົ້າຈື່ ແລະ ອອກສຽງຕາມໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນຫຼາຍ.
ກຸ່ມທີ 1: ຄຳກຳມະ + ‘to’ (5 ຄຳ)
ເມື່ອຄຳວ່າ to ໄປຕິດກັບຄຳກຳມະ (verb) ທີ່ໃຊ້ເລື້ອຍໆ, ເສັ້ນແບ່ງລະຫວ່າງຄຳຈະຫາຍໄປ ແລະ ສຽງພະຍັນຊະນະຈະປ່ຽນ. ບາງຄັ້ງສຽງ T ກໍ່ຫາຍໄປເລີຍ (wanna), ບາງຄັ້ງມັນກໍ່ກາຍເປັນການແຕະປາຍລີ້ນໄວໆຄ້າຍຄືສຽງ ດ ເບົາໆ (gotta, oughta — ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ສຽງ flap-T), ແລະ ບາງຄັ້ງມັນກໍ່ບັງຄັບໃຫ້ພະຍັນຊະນະຕົວໜ້າປ່ຽນສຽງໄປນຳ (hafta, ບ່ອນທີ່ have ປ່ຽນເປັນສຽງບໍ່ກ້ອງ /hæf/). ກຸ່ມນີ້ແມ່ນ reductions ທີ່ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດໃນການເວົ້າພາສາອັງກິດແບບອາເມລິກາ.
1. gonna: going to
- “I’m gonna grab coffee.” (ຂ້ອຍຈະໄປຊື້ກາເຟ)
- “She’s gonna call you back.” (ລາວຈະໂທກັບຫາເຈົ້າ)
⚠️ ໃຊ້ສະເພາະເມື່ອ going to ສະແດງເຖິງຄວາມຕັ້ງໃຈໃນອະນາຄົດ (ຈະ…). ການເວົ້າວ່າ I’m gonna the store ແມ່ນຜິດ, ເພາະນັ້ນຄືການເຄື່ອນທີ່ແທ້ໆ, ເຊິ່ງເຈົ້າຕ້ອງເວົ້າວ່າ “I’m going to the store.”
2. wanna: want to
- “Do you wanna come?” (ເຈົ້າຢາກມາບໍ່?)
- “I don’t wanna think about it.” (ຂ້ອຍບໍ່ຢາກຄິດກ່ຽວກັບມັນເລີຍ)
⚠️ ໃຊ້ໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອ want ຖືກຕາມຫຼັງດ້ວຍ to ທັນທີ. ຖ້າມີຄຳອື່ນມາຂັ້ນກາງ (I want her to come), ການຫຍໍ້ສຽງຈະໃຊ້ບໍ່ໄດ້ — ເຈົ້າບໍ່ສາມາດເວົ້າວ່າ “I wanna her come.” ໄດ້.
3. gotta: (have) got to
- “I gotta run.” (ຂ້ອຍຕ້ອງໄປແລ້ວ)
- “You gotta see this.” (ເຈົ້າຕ້ອງເບິ່ງອັນນີ້)
ຄຳວ່າ have ມັກຈະຫາຍໄປເລີຍໃນການເວົ້າທົ່ວໄປ: “I gotta go” (ແທນທີ່ຈະເປັນ “I’ve gotta go”), ເຖິງແມ່ນວ່າທັງສອງແບບຈະໃຊ້ໄດ້ກໍ່ຕາມ.
4. hafta: have to
- “I hafta finish this.” (ຂ້ອຍຕ້ອງເຮັດອັນນີ້ໃຫ້ແລ້ວ)
- “Do we hafta?” (ພວກເຮົາຈຳເປັນຕ້ອງເຮັດບໍ່?)
Has to ຈະກາຍເປັນ hasta: “She hasta leave by six.”
5. oughta: ought to
- “You oughta try it.” (ເຈົ້າໜ້າຈະລອງເບິ່ງເດີ)
- “We oughta call her.” (ພວກເຮົາຄວນໂທຫາລາວ)
ເປັນຄຳທີ່ເບິ່ງຄືຄຳເກົ່າແກ່ກວ່າຄຳອື່ນໜ້ອຍໜຶ່ງ. ແຕ່ກໍ່ຍັງຖືກໃຊ້ເລື້ອຍໆ, ໂດຍສະເພາະໃນການເວົ້າໃຫ້ຄຳແນະນຳ.
ກຸ່ມທີ 2: ຄຳຖາມ WH + you / do (3 ຄຳ)
ເມື່ອຄຳວ່າ what ຫຼື how ຖືກຕາມຫຼັງດ້ວຍ do you ຫຼື are you, ຄຳເຫຼົ່ານີ້ຈະເຊື່ອມສຽງເຂົ້າຫາກັນຈົນເສັ້ນແບ່ງຄຳຫາຍໄປ. ສຳລັບຄົນລາວແລ້ວ, ນີ້ແມ່ນຈຸດທີ່ເຮັດໃຫ້ຟັງຄຳຖາມບໍ່ອອກເລື້ອຍໆ.
6. whatcha: what are you / what do you
- “Whatcha doing?” (= what are you doing)
- “Whatcha want?” (= what do you want)
ນີ້ແມ່ນການຫຍໍ້ສຽງຄຳຖາມ WH ທີ່ໃຊ້ກວ້າງທີ່ສຸດ. ສາມາດໃຊ້ໄດ້ກັບທັງບໍລິບົດທີ່ເປັນ are you ແລະ do you.
7. whaddaya: what do you / what are you
- “Whaddaya think?” (= what do you think)
- “Whaddaya doing?” (= what are you doing)
- “Whaddaya mean?” (ເຈົ້າໝາຍຄວາມວ່າແນວໃດ?)
ການນຳໃຊ້ຄ້າຍຄືກັນກັບ whatcha. ເຈົ້າສາມາດໃຊ້ຄຳໃດກໍ່ໄດ້ໃນການຖາມຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ; ຖ້າມີອາລົມແປກໃຈ ຫຼື ບໍ່ເຊື່ອ ມັນຈະສະແດງອອກຜ່ານ ຈັງຫວະ ແລະ ລະດັບສຽງ (prosody) (ເຊັ່ນການຂຶ້ນສຽງສູງ ຫຼື ເນັ້ນໜັກຢູ່ຄຳວ່າ think ຫຼື mean), ບໍ່ແມ່ນມາຈາກຕົວ reduction ເອງ.
8. howdya: how do you / how did you
- “Howdya know?” (ເຈົ້າຮູ້ໄດ້ແນວໃດ?)
- “Howdya do that?” (ເຈົ້າເຮັດອັນນັ້ນໄດ້ແນວໃດ?)
ໃຊ້ໄດ້ທັງກັບ how do you ແລະ how did you. ໃນທັງສອງກໍລະນີ ຕົວ D ຈະລວມສຽງກັບ you ໃຫ້ເປັນ j-sound (/d/ + /j/ → /dʒ/), ໃຫ້ຜົນເປັນ how-DJA. ບໍລິບົດໄວຍາກອນຈະເປັນຕົວບອກເອງວ່າໝາຍເຖິງ do ຫຼື did.
ກຸ່ມທີ 3: Modal + ‘have’ (3 ຄຳ)
ເມື່ອຄຳກຳມະຊ່ວຍໃນອະດີດ (ມັກພົບຫຼາຍທີ່ສຸດຄື should, could, would; ລວມເຖິງ might, must) ມາປະສົມກັບ have, ຄຳວ່າ have ຈະຖືກຫຍໍ້ເປັນສຽງທີ່ສະກົດແບບບໍ່ເປັນທາງການວ່າ -a. ສຽງ -a ສຸດທ້າຍແມ່ນສຽງ schwa ແທ້ໆ, ເຊິ່ງເປັນສະຫຼະດຽວກັນກັບຕົວ a ໃນຕອນທ້າຍຂອງຄຳວ່າ sofa ຫຼື banana (ສຳລັບຄົນລາວ ມັນຄືສຽງສະຫຼະ ເ-ິ / ເ-ີ ສັ້ນໆທີ່ບໍ່ຖືກເນັ້ນສຽງ).
- “I shoulda left earlier.” (ຂ້ອຍໜ້າຈະອອກມາໄວກວ່ານີ້)
- “You shoulda seen her face.” (ເຈົ້າໜ້າຈະໄດ້ເຫັນໜ້າລາວຕອນນັ້ນ)
⚠️ ຂຽນແບບນີ້ສະເພາະໃນຂໍ້ຄວາມທີ່ບໍ່ເປັນທາງການເທົ່ານັ້ນ. ໃນການຂຽນທີ່ເປັນທາງການ, ຕ້ອງໃຊ້ should have ສະເໝີ.
- “We coulda made it.” (ພວກເຮົາໜ້າຈະເຮັດໄດ້ແລ້ວ)
- “He coulda warned us.” (ລາວໜ້າຈະເຕືອນພວກເຮົາ)
⚠️ ທັງສາມຄຳຄື shoulda, coulda, ແລະ woulda ລ້ວນແຕ່ລົງທ້າຍດ້ວຍສຽງ schwa, ບໍ່ແມ່ນ -of. ການສະກົດຜິດວ່າ “should of” ແມ່ນຄວາມຜິດພາດທີ່ແມ່ນແຕ່ ເຈົ້າຂອງພາສາ ກໍ່ມັກເຮັດຜິດ: ເພາະຄຳວ່າ have ທີ່ບໍ່ຖືກເນັ້ນສຽງ ຈະຫຼຸດລົງເປັນ /əv/, ເຊິ່ງເປັນສຽງດຽວກັນແທ້ໆກັບຄຳວ່າ of ທີ່ບໍ່ຖືກເນັ້ນສຽງ. ຜູ້ຮຽນທີ່ເຂົ້າໃຈຫຼັກໄວຍາກອນມັກຈະຂຽນຖືກຕ້ອງກວ່າ; ຄຳດັ້ງເດີມຂອງມັນຄື have.
- “I woulda gone.” (ຂ້ອຍຄືຊິໄປແລ້ວ)
- “She woulda loved it.” (ລາວໜ້າຈະມັກມັນ)
ມັກຈະໃຊ້ຄູ່ກັບຄວາມຮູ້ສຶກເສຍດາຍ ຫຼື ສົມມຸດຕິຖານ: “I woulda called, but I lost service.” (ຂ້ອຍຄືຊິໂທຫາແລ້ວ, ແຕ່ບໍ່ມີສັນຍານ.)
ກຸ່ມທີ 4: ການຫຍໍ້ຄຳວ່າ ‘Of’ (3 ຄຳ)
ຄຳວ່າ of ເກືອບຈະບໍ່ເຄີຍປາກົດໃນສຽງເຕັມທີ່ຖືກເນັ້ນ /ʌv/ ເລີຍໃນການເວົ້າທົ່ວໄປ. ກ່ອນອື່ນມັນຈະຫຼຸດສຽງລົງເປັນ /əv/, ຈາກນັ້ນມັກຈະລວມເຂົ້າກັບຄຳກ່ອນໜ້າມັນໄປເລີຍ — ນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ມັນປາກົດເປັນພຽງ -a ໃນການສະກົດແບບບໍ່ເປັນທາງການ.
- “It’s kinda weird.” (ມັນຂ້ອນຂ້າງແປກໆ)
- “I’m kinda tired.” (ຂ້ອຍຮູ້ສຶກອິດເມື່ອຍໜ້ອຍໜຶ່ງ)
ເປັນ reduction ທີ່ປັບໃຊ້ກັບບໍລິບົດໄດ້ຍືດຢຸ່ນທີ່ສຸດໃນລາຍຊື່ນີ້. ສາມາດໃຊ້ເພື່ອສະແດງທ່າທີ (kinda weird) ຫຼື ໃຊ້ເພື່ອຂະຫຍາຍຄວາມໝາຍຕາມຕົວອັກສອນກໍ່ໄດ້ (what kinda bread - ເຂົ້າຈີ່ຊະນິດໃດ).
- “Sorta works.” (ມັນກໍ່ພໍໃຊ້ໄດ້)
- “She’s sorta my boss.” (ລາວກໍ່ຄ້າຍໆຄືນາຍຂອງຂ້ອຍ)
ໃຊ້ແທນກັນໄດ້ກັບ kinda. ບາງຄົນມັກໃຊ້ sorta ຫຼາຍກວ່າໃນສະຖານະການທີ່ບໍ່ແນ່ໃຈຊັດເຈນ (“she’s sorta my boss” = ມັນຊັບຊ້ອນ).
- “I’m outta time.” (ຂ້ອຍໝົດເວລາແລ້ວ)
- “Get outta here.” (ອອກໄປຈາກທີ່ນີ້ເລີຍ)
ສາມາດຫຍໍ້ໃນວະລີຕາຍຕົວໄດ້ນຳ: outta the way, outta nowhere, outta my mind. ຖ້າ out of ປາກົດໃນການເວົ້າປົກກະຕິ, ມັນເກືອບຈະຖືກຫຍໍ້ສຽງສະເໝີ.
ກຸ່ມທີ 5: ຄຳແທນນາມທີ່ເປັນຕົວປະກອບ (2 ຄຳ)
ສອງຄຳນີ້ແມ່ນການລວມຄຳກຳມະ+ຕົວປະກອບ (verb+object) ພຽງສອງຄຳທີ່ຖືກຍອມຮັບໃຫ້ເປັນຮູບແບບການຂຽນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີ. (ການເວົ້າທົ່ວໄປຍັງມີການຫຍໍ້ຄຳແທນນາມອີກຫຼາຍ — tell ‘em, hit ‘im, call ‘er — ແຕ່ພວກນັ້ນມັກຈະຖືກຂຽນໂດຍໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍ (’) ແທນທີ່ຈະເປັນຄຳດຽວກັນ.)
15. lemme: let me
- “Lemme see that.” (ໃຫ້ຂ້ອຍເບິ່ງແນ່)
- “Lemme think about it.” (ຂໍຂ້ອຍຄິດເບິ່ງກ່ອນ)
ເປັນກັນເອງໜ້ອຍໜຶ່ງ. ໃຊ້ໄດ້ດີກັບໝູ່ເພື່ອນ, ຄອບຄົວ, ເພື່ອນຮ່ວມງານ, ຫຼື ພະນັກງານເສີບ. ແຕ່ Let me ຄືຄຳມາດຕະຖານທີ່ໃຊ້ໄດ້ທຸກສະຖານະການ; ດັ່ງນັ້ນຄວນສະລັບໄປໃຊ້ Let me ສຳລັບສະຖານະການທີ່ເປັນທາງການ (ເຊັ່ນ ການສຳພາດ, ການນຳສະເໜີວຽກ, ແລະ ການສື່ສານທາງການຂຽນ).
16. gimme: give me
- “Gimme a second.” (ຂໍເວລາແປັບໜຶ່ງ)
- “Just gimme the keys.” (ເອົາກະແຈມາໃຫ້ຂ້ອຍໂລດ)
ມີນ້ຳສຽງທີ່ເປັນການອອກຄຳສັ່ງຫຼາຍກວ່າ lemme ໜ້ອຍໜຶ່ງ, ເພາະຄຳສັ່ງ give ຍັງຄົງສະແດງອອກມາຜ່ານການຫຍໍ້ສຽງ. ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເປັນທຳມະຊາດກັບຄົນສະໜິດ, ແຕ່ອາດຈະຟັງຄືບໍ່ສຸພາບກັບຄົນແປກໜ້າ ຂຶ້ນຢູ່ກັບນ້ຳສຽງ ແລະ ຈັງຫວະການເວົ້າ.
ກຸ່ມທີ 6: ປະໂຫຍກປະຕິເສດທີ່ໃຊ້ທຸກມື້ (1 ຄຳ)
17. dunno: dont know
- “I dunno, ask Sara.” (ຂ້ອຍບໍ່ຮູ້, ລອງຖາມ ຊາຣາ ເບິ່ງ)
- “Dunno what you mean.” (ບໍ່ຮູ້ວ່າເຈົ້າໝາຍຄວາມວ່າແນວໃດ)
⚠️ ມັກຈະໃຊ້ຄູ່ກັບສຽງທີ່ຕ່ຳລົງ ແລະ ການຍັກໄຫຼ່ເບົາໆ, ເຊິ່ງທ່າທາງເຫຼົ່ານີ້ກໍ່ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄວາມໝາຍ. ຖ້າເວົ້າດ້ວຍນ້ຳສຽງຮາບພຽງ ແລະ ສີໜ້າຈິງຈັງ, ມັນຈະຟັງຄືກັບເປັນການປັດຄວາມຮັບຜິດຊອບ ຫຼາຍກວ່າການສະແດງຄວາມບໍ່ແນ່ໃຈ.
ເປັນຫຍັງປຶ້ມຮຽນຈຶ່ງບໍ່ສອນສິ່ງເຫຼົ່ານີ້
ປຶ້ມຮຽນສອນຄຳວ່າ going to ກໍ່ເພາະວ່າ going to ມັນຖືກຕ້ອງໃນເວລາຂຽນ. Reductions ເບິ່ງແລ້ວຜິດປົກກະຕິໃນໜ້າເຈ້ຍ. ມັນເບິ່ງຄືການພິມຜິດ ຫຼື ເບິ່ງຄືກັບວ່າຜູ້ຂຽນເປັນຄົນມັກງ່າຍ. ສະນັ້ນ ພວກມັນຈຶ່ງຖືກຕັດອອກຈາກຫຼັກສູດໃນຫ້ອງຮຽນ, ແລະ ຜູ້ຮຽນກໍ່ເດີນທາງມາສະຫະລັດອາເມລິກາດ້ວຍຄວາມຮູ້ພາສາອັງກິດເຕັມຫົວ ແຕ່ບໍ່ຮູ້ເລີຍວ່າ ຄຳວ່າ want to ເກືອບຈະບໍ່ເຄີຍຖືກເວົ້າເປັນສອງຄຳແຍກກັນເລີຍໃນການສົນທະນາທົ່ວໄປ. ນັ້ນຄືສາເຫດຫຼັກຂອງຊ່ອງຫວ່າງໃນການສື່ສານ.
ມັນຍັງເປັນເຫດຜົນທີ່ວ່າ ເປັນຫຍັງຜູ້ຮຽນທີ່ເວົ້າໄດ້ຄ່ອງແຄ້ວແລ້ວ ບາງຄັ້ງກໍ່ຍັງຟັງຄືເປັນທາງການເກີນໄປໃນສະຖານະການປົກກະຕິ. ການເວົ້າວ່າ “What are you going to do?” ໂດຍອອກສຽງທຸກພະຍາງຢ່າງຊັດເຈນນັ້ນ ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກໄວຍາກອນທຸກຢ່າງ, ແຕ່ມັນແປກໆ ໃນແບບດຽວກັນກັບທີ່ເຈົ້າຂອງພາສາເລີ່ມອອກສຽງວ່າ “do not” ແທນທີ່ຈະໃຊ້ “don’t” ໃນການສົນທະນາກັບໝູ່ເພື່ອນ. ມັນຖືກຕ້ອງທັງຄູ່. ແຕ່ອັນໜຶ່ງຟັງຄືຄົນທົ່ວໄປລົມກັນ, ສ່ວນອີກອັນໜຶ່ງຟັງຄືການປະກາດຂ່າວ.
ຖ້າເຈົ້າເຄີຍຄິດວ່າການຫຍໍ້ຄຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນເລື່ອງ “ຂີ້ຄ້ານ” (lazy), ການປ່ຽນມຸມມອງໃໝ່ອາດຈະຊ່ວຍໄດ້. Reductions ບໍ່ແມ່ນຄວາມຂີ້ຄ້ານໃນຄວາມໝາຍທີ່ບໍ່ດີ. ມັນຄືການທີ່ສະໝອງເລືອກໃຊ້ພະລັງງານຢ່າງມີປະສິດທິພາບກັບວະລີທີ່ໃຊ້ເລື້ອຍໆ. ສຳລັບຄົນລາວແລ້ວ, ການບໍ່ຍອມຫຍໍ້ສຽງໝາຍເຖິງເຈົ້າຕ້ອງອອກແຮງຫຼາຍຂຶ້ນໃນການຮັກສາທຸກສຽງວັນນະຍຸດ ແຕ່ພັດໄດ້ຜົນລັບທີ່ຟັງບໍ່ເປັນທຳມະຊາດ. ຮູບແບບທີ່ເບິ່ງຄື “ຂີ້ຄ້ານ” ນີ້ແຫຼະ ຄືຮູບແບບຂອງຄົນທີ່ເວົ້າຄ່ອງແຄ້ວແລ້ວ, ມັນຄືຈຸດເດັ່ນ ບໍ່ແມ່ນຂໍ້ບົກຜ່ອງ.
ເຈົ້າຄວນຂຽນຄຳເຫຼົ່ານີ້ບໍ່?
ມັນຂຶ້ນກັບບໍລິບົດ.
| ບໍລິບົດ | ໃຊ້ Reductions ໄດ້ບໍ່? |
|---|---|
| ການຂຽນທີ່ເປັນທາງການ (ອີເມວວຽກ, ບົດຄວາມ, ບົດລາຍງານ) | ບໍ່ໄດ້, ໃຫ້ຂຽນຮູບແບບເຕັມ |
| ຂໍ້ຄວາມທົ່ວໄປ ຫຼື ແຊັດກັບໝູ່ | ໄດ້ |
| ບົດສົນທະນາໃນນິຍາຍ ຫຼື ບົດລະຄອນ | ໄດ້, ເພາະມັນເປັນສຽງທີ່ຕົວລະຄອນເວົ້າແທ້ໆ |
| ຄຳບັນຍາຍ (Captions) ແລະ ຊັບໄຕເຕີ້ນ | ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນໄດ້, ໂດຍສະເພາະເມື່ອຕ້ອງການໃຫ້ກົງກັບສຽງ |
| ເນື້ອເພງ, ຊື່ເພງ | ໄດ້ |
| ກຸ່ມແຊັດໃນທີມວຽກ (Slack, ແລະ ອື່ນໆ) | ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນໄດ້, ຂຶ້ນກັບວັດທະນະທຳຂອງທີມ |
ເຖິງແມ່ນວ່າໃນການຂຽນແບບເປັນກັນເອງ, ຜູ້ຮຽນບາງຄົນກໍ່ໃຊ້ຫຼາຍເກີນໄປ. ການຂຽນ gonna ແລະ wanna ໃນທຸກໆປະໂຫຍກ ຈະເຮັດໃຫ້ຂໍ້ຄວາມເບິ່ງຄືວ່າຕັ້ງໃຈສະແດງເກີນໄປ. ເຈົ້າຂອງພາສາມັກຈະຫຍໍ້ຄຳໃນການຂຽນ ໃນລະດັບດຽວກັນກັບທີ່ການສົນທະນານັ້ນຮູ້ສຶກເປັນກັນເອງແທ້ໆ, ແທນທີ່ຈະພິມໄປແບບອັດຕະໂນມັດທຸກຄັ້ງ.
ວິທີເລີ່ມຕົ້ນນຳໃຊ້ໃຫ້ເປັນທຳມະຊາດ
ຂໍ້ຜິດພາດທົ່ວໄປຄືການທ່ອງຈຳລາຍຊື່ຄຳ ແລ້ວພະຍາຍາມຍັດທຸກຄຳໃສ່ໃນການສົນທະນາຄັ້ງຕໍ່ໄປຂອງເຈົ້າ. ມັນຈະຮູ້ສຶກແຂງໆຄືຫຸ່ນຍົນ ແລະ ມັກຈະໃຫ້ຜົນກົງກັນຂ້າມ. ເຈົ້າອາດຈະລົງເອີຍດ້ວຍການເວົ້າ gonna ໃນບໍລິບົດທີ່ going to ໜ້າຈະເປັນທຳມະຊາດກວ່າ, ແລະ ຜູ້ຟັງກໍ່ຈະສັງເກດເຫັນໄດ້.
ວິທີທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືໄດ້ຫຼາຍກວ່າ ມີຮູບແບບປະມານນີ້:
ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການຟັງ, ບໍ່ແມ່ນການເວົ້າ. ເລືອກຄລິບວິດີໂອການສົນທະນາຂອງຄົນອາເມລິກາແບບບໍ່ມີສະຄຣິບ ຄວາມຍາວປະມານ 5 ນາທີ, ເຊັ່ນ podcast, ວິດີໂອ YouTube, ຫຼື ການສຳພາດໃນໂທລະທັດ. ເບິ່ງສອງຄັ້ງໂດຍປິດຊັບໄຕເຕີ້ນ (subtitles) ແລະ ຈົດທຸກ reduction ທີ່ເຈົ້າໄດ້ຍິນ. ເຈົ້າມັກຈະຈັບໄດ້ປະມານ 15 ຫາ 30 ຄຳໃນຫ້ານາທີ.
ຮຽນແບບວະລີທີ່ເຈົ້າຮູ້ສຶກສະດຸດຫູ, ແທນທີ່ຈະແປມັນ. ເວົ້າອອກສຽງຕາມວິທີທີ່ເຈົ້າໄດ້ຍິນ, ບໍ່ແມ່ນຕາມວິທີທີ່ມັນຖືກຂຽນ. ຢ່າພະຍາຍາມສະກົດຄຳທີ່ເຈົ້າກຳລັງເວົ້າ. ແຕ່ຈົ່ງພະຍາຍາມເວົ້າມັນອອກມາ.
ເລືອກມາສາມຄຳເພື່ອເລີ່ມຕົ້ນ. ຜູ້ຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ເລີ່ມຈາກ gonna, wanna, ແລະ gotta. ເມື່ອທັງສາມຄຳນີ້ຮູ້ສຶກເປັນອັດຕະໂນມັດແລ້ວ, ໃຫ້ເພີ່ມ lemme ແລະ kinda ເຂົ້າໄປ. ຫຼັງຈາກທີ່ພວກມັນເປັນອັດຕະໂນມັດເຊັ່ນກັນ, ຈຶ່ງຄ່ອຍໆເພີ່ມຄຳທີ່ເຫຼືອເຂົ້າໄປເທື່ອລະສາມຄຳ.
ໃຊ້ມັນໃຫ້ຖືກບ່ອນ. Reductions ຄວນຢູ່ໃນບໍລິບົດທີ່ເປັນກັນເອງ ແລະ ບໍ່ຖືກເນັ້ນສຽງ (unstressed). ພວກມັນບໍ່ຄວນຢູ່ໃນປະໂຫຍກທີ່ຊ້າ, ລະມັດລະວັງ, ຫຼື ຕ້ອງການເນັ້ນໜັກ. ປະໂຫຍກເຊັ່ນ I am going to make sure this is done ສົມຄວນໄດ້ຮັບຄຳວ່າ going to ແບບເຕັມໆ. ແຕ່ I’m gonna grab a coffee ສົມຄວນໃຊ້ gonna.
ເມື່ອເຈົ້າຝຶກຝົນຢ່າງຈິງຈັງເປັນເວລາສາມເດືອນ, ທັງ 17 ຄຳນີ້ຈະກາຍເປັນສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນເອງຕາມທຳມະຊາດ. ເຈົ້າຈະຢຸດແປຄຳວ່າ want to ໃນຫົວ ແລະ ເລີ່ມຜະລິດສຽງ wanna ອອກມາໃນແບບທີ່ເຈົ້າຂອງພາສາເຮັດ, ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຄິດ, ແລະ ໃຊ້ໃນບໍລິບົດທີ່ຖືກຕ້ອງເທົ່ານັ້ນ.
ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)
ບໍ່ແມ່ນ. ສະແລງແມ່ນຄຳສັບໃໝ່ໆ (lit, bet, no cap) ເຊິ່ງເປັນຄຳທີ່ມີຄວາມໝາຍແບບບໍ່ເປັນທາງການ. ແຕ່ Reductions ແມ່ນ ການອອກສຽງ ຂອງວະລີມາດຕະຖານ. Wanna ບໍ່ແມ່ນຄຳສະແລງຂອງ want to; ມັນຄືຮູບແບບການອອກສຽງມາດຕະຖານຂອງ want to. ຜູ້ບໍລິຫານ (CEO), ທ່ານໝໍ, ແລະ ຄູອາຈານຊາວອາເມລິກາທຸກຄົນລ້ວນແຕ່ໃຊ້ reductions ໃນການສົນທະນາ.
ບໍ່ເລີຍ. ຄຳ reductions ຫຼັກໆ (gonna, wanna, gotta, kinda) ແມ່ນມາດຕະຖານທີ່ຍອມຮັບໄດ້ໃນສະຖານະການສົນທະນາແບບມືອາຊີບ — ການສຳພາດວຽກ, ການນຳສະເໜີລູກຄ້າ, ການກ່າວປາໄສຂອງ CEO, ຫຼື ແມ່ນແຕ່ການກ່າວສູນທອນພົດຂອງປະທານາທິບໍດີ. ການພະຍາຍາມຝືນບໍ່ໃຊ້ມັນ ມັກຈະເຮັດໃຫ້ຜູ້ເວົ້າຟັງຄືຫຸ່ນຍົນ ຫຼື ຄືຄົນກຳລັງປະໝ່າ, ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເບິ່ງເປັນມືອາຊີບຫຼາຍຂຶ້ນເລີຍ. ສຳລັບຄຳທີ່ເປັນກັນເອງຫຼາຍໆ (gimme, whatcha, dunno) ເຈົ້າອາດຈະຫຼຸດການໃຊ້ລົງເມື່ອລົມກັບລູກຄ້າລະດັບສູງ ຫຼື ໃນການສຳພາດທີ່ສຳຄັນ, ແຕ່ລະດັບທີ່ເປັນທາງການແທ້ໆນັ້ນແມ່ນຢູ່ໃນ ການຂຽນ ຕ່າງຫາກ — ບົດລາຍງານ, ບົດຄວາມ, ການສື່ສານທີ່ເປັນລາຍລັກອັກສອນ. ໃນບ່ອນເຫຼົ່ານັ້ນເຈົ້າຈຶ່ງຕ້ອງສະກົດຮູບແບບເຕັມ.
ຮູບແບບສ່ວນໃຫຍ່ມີໃນທັງສອງສຳນຽງ. Gonna, wanna, gimme, hafta, ແລະ whatcha (ມັກຂຽນວ່າ wotcha ໃນອັງກິດ) ແມ່ນພົບເຫັນທົ່ວໄປໃນພາສາອັງກິດແບບອັງກິດ (British English) ເຊັ່ນກັນ. ສິ່ງທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງອາເມລິກາແທ້ໆ ຄື reductions ທີ່ສ້າງຂຶ້ນຈາກ ສຽງ flap-T — ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ gotta, whaddaya, outta, oughta — ເພາະວ່າສຳນຽງອັງກິດ (RP) ຈະຮັກສາສຽງ T ໃຫ້ຊັດເຈນ. ພາສາອັງກິດແບບອັງກິດຍັງມີຮູບແບບການຫຍໍ້ຂອງຕົວເອງນຳ (innit, cuppa ສຳລັບ cup of) ທີ່ອາເມລິກາບໍ່ໃຊ້. ຖ້າເຈົ້າກຳລັງເນັ້ນຮຽນພາສາອັງກິດແບບອາເມລິກາ, ໃຫ້ຮຽນຮູ້ກຸ່ມທີ່ໃຊ້ສຽງ flap-T ເປັນຫຼັກ.
ຈະເປັນແນວນັ້ນກໍ່ຕໍ່ເມື່ອ ເຈົ້າໃຊ້ມັນຫຼາຍເກີນໄປ ຫຼື ໃຊ້ໃນບໍລິບົດທີ່ຜິດ. ການຍັດ gonna ເຂົ້າໄປໃນທຸກປະໂຫຍກຈະຟັງຄືກັບການທ່ອງຈຳບົດມາ; ແຕ່ການໃຊ້ມັນໃນຈຸດທີ່ເຈົ້າຂອງພາສາໃຊ້ຕາມທຳມະຊາດ ຈະເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຟັງຄືກັບເຈົ້າຂອງພາສາ. ວິທີແກ້ອາການ “ເວົ້າຟັງຄືດັດ” ຄືການຟັງໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ, ບໍ່ແມ່ນການຢຸດໃຊ້ reductions.
ສຳລັບບົດຄວາມສົ່ງອາຈານ, ບໍ່ໄດ້, ເພາະການຂຽນທາງວິຊາການຕ້ອງຮັກສາຮູບແບບເຕັມໄວ້. ສຳລັບອີເມວວຽກ ມັນຂຶ້ນກັບວັດທະນະທຳຂອງບໍລິສັດ. ບໍລິສັດເທັກໂນໂລຊີຫຼາຍແຫ່ງມີຄວາມເປັນກັນເອງພໍສົມຄວນທີ່ gonna ແລະ wanna ສາມາດໃຊ້ໃນຫ້ອງແຊັດໄດ້ ແຕ່ກໍ່ຍັງຄົງພິມຮູບແບບເຕັມໃນອີເມວ. ທາງເລືອກທີ່ປອດໄພທີ່ສຸດສຳລັບການຂຽນທີ່ບໍ່ແມ່ນການລົມຫຼິ້ນ ຄືການໃຊ້ຮູບແບບເຕັມ.
ພາສາສ່ວນໃຫຍ່ມີການຫຍໍ້ຄຳ, ພຽງແຕ່ມັນບໍ່ແມ່ນວະລີດຽວກັນສະເໝີໄປ. ໃນພາສາຈີນກາງ ຫຍໍ້ຄຳວ່າ 不知道 (bù zhī dào, “ຂ້ອຍບໍ່ຮູ້”) ໃຫ້ເຫຼືອພຽງ 不造 (bù zào) ໃນການເວົ້າໄວໆ ຫຼື ໃນອິນເຕີເນັດ, ເຊິ່ງເປັນກົນໄກ “ວະລີທີ່ໃຊ້ເລື້ອຍໆຈະຫົດຕົວລົງ” ແບບດຽວກັນກັບ don’t know → dunno ຂອງອັງກິດ. ພາສາສະເປນກໍ່ຕັດພະຍາງໃນການເວົ້າໄວໆ (pa’qué ສຳລັບ para qué); ພາສາຍີ່ປຸ່ນກໍ່ມີຮູບແບບການຫຍໍ້ຂອງຕົວເອງ (〜ている → 〜てる). ສຳລັບພາສາລາວກໍ່ມີການຫຍໍ້ເຊັ່ນກັນໃນເວລາເວົ້າໄວໆ ເຊັ່ນ “ບໍ່ເປັນຫຍັງ” ກາຍເປັນ “ເປັນຫຍັງ”. ກົນໄກນີ້ເປັນເລື່ອງສາກົນ; ສິ່ງທີ່ຕ່າງກັນກໍ່ຄືວະລີໃດແດ່ທີ່ຖືກຫຍໍ້. ສຳລັບກຸ່ມຄຳຂອງອາເມລິກາ ກໍ່ເປັນພຽງສິ່ງທີ່ເຈົ້າຕ້ອງຮຽນຮູ້ສຳລັບພາສາອັງກິດອາເມລິກາເທົ່ານັ້ນ.
Reductions ແມ່ນລາຍນິ້ວມືທີ່ບົ່ງບອກເຖິງການເວົ້າແບບເປັນກັນເອງຂອງຄົນອາເມລິກາ. ລອງເບິ່ງລາຍການໂທລະທັດຂອງອາເມລິກາຈັກ 10 ນາທີໂດຍຕັ້ງໃຈຟັງ ແລ້ວເຈົ້າຈະຈັບຄຳພວກນີ້ໄດ້ເປັນສິບໆຄຳ. ເຫດຜົນທີ່ຜູ້ຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ເຄີຍເຂົ້າໃຈມັນ ກໍ່ພຽງເພາະວ່າບໍ່ມີໃຜສົນໃຈທີ່ຈະສອນມັນ; ພວກມັນບໍ່ເຂົ້າກັບຫຼັກໄວຍາກອນໃນໜ້າເຈ້ຍຂອງປຶ້ມຮຽນ, ມັນກໍ່ເລີຍຖືກຕັດຖິ້ມໄປ. ລອງເລືອກມາຈັກສາມຄຳ ແລ້ວໃຊ້ມັນໃນການສົນທະນາຄັ້ງຕໍ່ໄປຂອງເຈົ້າເບິ່ງ. ເມື່ອຮອດເວລາທີ່ເຈົ້າຊຶມຊັບທັງ 17 ຄຳນີ້ໄດ້ແລ້ວ, ເຈົ້າຈະສາມາດກ້າວຂ້າມໄລຍະຫ່າງສ່ວນໃຫຍ່ຈາກລະດັບ B2 ໄປສູ່ການເວົ້າທີ່ເປັນທຳມະຊາດຄືກັບເຈົ້າຂອງພາສາໄດ້ຢ່າງແນ່ນອນ.
