ລອງອອກສຽງຄຳວ່າ cat ເບິ່ງ. ຕັ້ງໃຈຟັງສຽງສະຫຼະຢູ່ກາງຄຳໃຫ້ດີ. ຖ້າສຽງສະຫຼະນັ້ນອອກມາເປັນສຽງ ah (ອາ) ແບບສະບາຍໆ ຄືກັບໃນຄຳວ່າ father ຫຼື ສຽງ ອາ ໃນພາສາລາວ, ສະແດງວ່າເຈົ້າກຳລັງເຮັດສິ່ງທີ່ບົດຄວາມນີ້ຈະເວົ້າເຖິງ. ສຽງທີ່ພາສາອັງກິດສຳນຽງອາເມລິກາຕ້ອງການຢູ່ກາງຄຳວ່າ cat ບໍ່ແມ່ນສຽງ ah ທີ່ຜ່ອນຄາຍແບບນັ້ນ. ມັນແມ່ນ ສຽງ short-A, /æ/, ສຽງສະຫຼະທີ່ແຈ້ງ ກວ້າງ ຕ້ອງຫຼຸດຄາງລົງຕ່ຳ ແລະ ຍູ້ລີ້ນໄປທາງໜ້າປາກໃຫ້ຫຼາຍ, ເຊິ່ງເປັນສຽງທີ່ຫຼາຍໆພາສາບໍ່ມີເລີຍ.
ປາກຂອງເຈົ້າຈຶ່ງເລືອກທາງທີ່ງ່າຍທີ່ສຸດ ຄືດຶງເອົາສຽງສະຫຼະທີ່ໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ມີຢູ່ແລ້ວມາໃຊ້ແທນ. ສຳລັບຄົນເວົ້າພາສາສະເປນ ຍີ່ປຸ່ນ ອິຕາລີ ແລະ ພາສາສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ມີສຽງເປີດພຽງສຽງດຽວ, ສຽງທີ່ໃກ້ທີ່ສຸດແມ່ນສຽງ ah, ເຮັດໃຫ້ຄຳວ່າ cat ຟັງຄ້າຍ cot. ສ່ວນຄົນລາວ ຫຼື ຄົນເກົາຫຼີ ມັກຈະປ່ຽນໄປໃຊ້ສຽງ ແ- ທີ່ແຄບກວ່າ (ຄ້າຍ eh), ເຮັດໃຫ້ bad ຟັງຄ້າຍ bed. ການປ່ຽນທັງສອງແບບນີ້ກໍ່ເຂົ້າໃຈໄດ້. ແຕ່ຄົນອາເມລິກາຈັບສຽງທີ່ຜິດໄດ້ກ່ອນທີ່ເຈົ້າຈະເວົ້າຄຳນັ້ນຈົບເສຍອີກ, ເພາະ /æ/ ຢູ່ໃນຈຸດທີ່ສຽງສະຫຼະອື່ນໄປບໍ່ເຖິງ.
ຕົວ /æ/ ເອງບໍ່ແມ່ນສຽງທີ່ອອກຍາກ. ມັນພຽງແຕ່ໃຫ້ເຈົ້າເປີດຄາງ ແລະ ຈີກປາກໃຫ້ກວ້າງ; ເມື່ອຮູ້ແລ້ວວ່າມັນຢູ່ຕຳແໜ່ງໃດ ກໍ່ຕັ້ງໃຈອອກສຽງໄດ້ເລີຍ. ສິ່ງທີ່ຍາກແທ້ໆແມ່ນ ການແຍກໃຫ້ອອກວ່າມັນເປັນສຽງສະເພາະຂອງມັນເອງ, ບໍ່ໃຫ້ໄປປົນກັບສອງສຽງສະຫຼະໃກ້ຄຽງທີ່ເຮົາມັກອອກສຽງສັບສົນກັນຢູ່ເລື້ອຍໆ.
ສຽງ short-A /æ/ ເຊິ່ງເປັນສະຫຼະໃນຄຳວ່າ cat, bad, man, ແລະ apple ແມ່ນສຽງສະຫຼະທີ່ຢູ່ຕ່ຳ ຢູ່ທາງໜ້າປາກ ແລະ ບໍ່ຫໍ່ສົບ: ໃຫ້ຫຼຸດຄາງລົງ, ຍູ້ລີ້ນໄປຂ້າງໜ້າ ແລະ ລົງຕ່ຳ, ພ້ອມທັງຈີກສົບອອກກວ້າງໆ ບໍ່ແມ່ນຫໍ່ສົບໃຫ້ມົນ. ພາສາສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ມີສຽງສະຫຼະຢູ່ມຸມນັ້ນພໍດີ, ຜູ້ຮຽນຈຶ່ງມັກໃຊ້ສຽງທີ່ໃກ້ທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ມີແທນ, ສ່ວນຫຼາຍຄືສຽງ ah (ອາ) ທີ່ຢູ່ທາງຫຼັງ ເຮັດໃຫ້ cat ຟັງຄ້າຍ cot, ຫຼື ສຽງ eh (ແອ) ທີ່ຢູ່ສູງກວ່າ ເຮັດໃຫ້ bad ກາຍເປັນ bed. ກະແຈໃນການແກ້ແມ່ນຢູ່ທີ່ຕຳແໜ່ງຂອງປາກ ບໍ່ແມ່ນການອອກແຮງ: ເປີດຄາງໃຫ້ກວ້າງກວ່າທີ່ຮູ້ສຶກວ່າທຳມະຊາດໜ້ອຍໜຶ່ງ ແລະ ຈີກສົບອອກກວ້າງໆ. ມີອີກສິ່ງໜຶ່ງທີ່ຄວນຮູ້ໄວ້ກ່ອນ: ເມື່ອຢູ່ໜ້າຕົວ n ແລະ m, ສຽງ /æ/ ທີ່ຮາບພຽງນັ້ນຈະຖືກຍົກຂຶ້ນ ແລະ ມີການເລື່ອນສຽງໜ້ອຍໜຶ່ງ, ສະນັ້ນ man ແລະ hand ຈຶ່ງມີສຽງສະຫຼະທີ່ແຈ້ງ ແລະ ສູງກວ່າ cat. ໃນສຳນຽງອາເມລິກາ, ການຍົກສຽງຂຶ້ນແບບນີ້ແມ່ນພຶດຕິກຳທຳມະຊາດຂອງສະຫຼະເມື່ອຢູ່ໜ້າພະຍັນຊະນະສຽງດັງ (nasal).
ແທ້ຈິງແລ້ວ ສຽງ short-A ແມ່ນຫຍັງ
ສຽງສະຫຼະຖືກຈັດແບ່ງຕາມສອງປັດໄຈຫຼັກ ຄື ຄວາມສູງຂອງລີ້ນ ແລະ ລີ້ນຍູ້ໄປທາງໜ້າຫຼາຍສ່ຳໃດ. ສຽງ short-A ຢູ່ຕ່ຳ ແລະ ຢູ່ທາງໜ້າປາກ. ຄາງຕ້ອງຫຼຸດລົງ ເພື່ອໃຫ້ປາກເປີດກວ້າງພໍສົມຄວນ, ລີ້ນເລື່ອນໄປຫາແຂ້ວໜ້າ ແລະ ຢູ່ຕ່ຳ, ພ້ອມທັງຈີກສົບອອກ ບໍ່ແມ່ນຫໍ່ສົບໃຫ້ມົນ. ນັກພາສາສາດ (phoneticians) ຈັດມັນເປັນສຽງສະຫຼະເກືອບເປີດ-ໜ້າ-ບໍ່ຫໍ່ສົບ, ເຊິ່ງເວົ້າໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍກໍ່ຄື ເປີດປາກ, ຍູ້ລີ້ນໄປທາງໜ້າ, ຈີກສົບໃຫ້ກວ້າງ.
ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ /æ/ ມີສີສັນສະເພາະຕົວ ຄື ຄວາມແຈ້ງຂອງສຽງ (brightness). ລີ້ນທີ່ຢູ່ທາງໜ້າ ແລະ ສົບທີ່ຈີກອອກ ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນສຽງສະຫຼະທີ່ແຫຼມ ເກືອບຈະຟັງຄືສຽງເຄັ່ງໆ, ເປັນສຽງທີ່ໄດ້ຍິນຕອນຕົວລະຄອນກາຕູນລາກສຽງຍາວໆແບບກວນໆ: yeah, that’s so baaad. ສຽງ ah (ອາ) ທີ່ປາກຂອງເຈົ້າຢາກໃຊ້ແທນນັ້ນ ກົງກັນຂ້າມກັນເລີຍ. ມັນສ້າງຢູ່ທາງຫຼັງ ດ້ວຍປາກທີ່ເປັນກາງ ແລະ ຜ່ອນຄາຍກວ່າ, ສຽງທີ່ອອກມາຈຶ່ງມືດກວ່າ ແລະ ນຸ້ມກວ່າ. ການສະຫຼັບເອົາສຽງສະຫຼະໜ້າທີ່ແຈ້ງ ໄປເປັນສຽງສະຫຼະຫຼັງທີ່ມືດນັ້ນເອງ ຄືສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນຟັງຈັບສຳນຽງຕ່າງຊາດໄດ້ຊັດເຈນທີ່ສຸດ.
ໂຊກດີທີ່ການສະກົດຄຳກໍ່ຊ່ວຍເຈົ້າໄດ້. /æ/ ເກືອບຈະຂຽນດ້ວຍຕົວ a ໂຕດຽວທີ່ມີພະຍັນຊະນະຂະໜາບໜ້າຂະໜາບຫຼັງສະເໝີ, ເຊິ່ງກໍ່ຄື “short a” ທີ່ເຮົາເຄີຍຮຽນຕອນປະຖົມນັ້ນເອງ: man, hand, apple, back, map, fast. ເມື່ອເຫັນຕົວ a ໂຕດຽວຖືກໜີບຢູ່ລະຫວ່າງພະຍັນຊະນະ, ສຽງສະຫຼະນີ້ແມ່ນທາງເລືອກທີ່ປອດໄພທີ່ສຸດ. ຂໍ້ຍົກເວັ້ນຫຼັກໆ ຄື ຄຳທີ່ມີຕົວ w ຫຼື l ຢູ່ໃກ້ໆ ເຊິ່ງຈະບິດໃຫ້ a ກາຍເປັນສຽງສະຫຼະທີ່ມືດກວ່າ (want, call), ບວກກັບຄຳຍົກເວັ້ນທາງປະຫວັດສາດອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ father. ແຕ່ສຳລັບຄຳສັບພື້ນຖານທົ່ວໄປແລ້ວ ກໍ່ເປັນໄປຕາມກົດ: ໜຶ່ງຕົວ a, ໜຶ່ງສຽງສະຫຼະ, ແລະ ມັນກໍ່ຄືສຽງນີ້.
ມີຂໍ້ສັງເກດໜຶ່ງສະເພາະສຳນຽງອາເມລິກາ ທີ່ມັກເຮັດໃຫ້ຄົນສັບສົນ. ມີຄຳສັບກຸ່ມໜຶ່ງທີ່ສຳນຽງອັງກິດ (British) ອອກສຽງເປັນສະຫຼະຍາວ ມືດ /ɑː/ (ອາ), ແຕ່ສຳນຽງອາເມລິກາຈະອອກເປັນສຽງ short-A ທຳມະດາ: ask, dance, class, last, half, laugh, bath. ຖ້າເຈົ້າເຄີຍຮຽນພາສາອັງກິດແບບອັງກິດ (British model) ມາກ່ອນ, ຄຳພວກນີ້ກໍ່ຄຸ້ມຄ່າທີ່ຈະຮຽນຄືນໃໝ່. ໃນສຳນຽງ General American ຄຳພວກນີ້ໃຊ້ສຽງ /æ/ ທີ່ແຈ້ງ ຄືກັນກັບຄຳວ່າ cat.
ສອງສຽງສະຫຼະທີ່ມັກຈະສັບສົນກັນ
ສຽງ short-A ມັກຈະຖືກອອກສຽງຜິດໄປເປັນສຽງສະຫຼະສອງສຽງ ທີ່ຢູ່ຄົນລະຂ້າງຂອງມັນ. ການຮູ້ວ່າເຈົ້າກຳລັງເລື່ອນໄປຫາສຽງໃດ ຈະບອກໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນວ່າຕ້ອງແກ້ໄປໃນທິດທາງໃດ.
ສູງກວ່າສຽງ /æ/ ຂຶ້ນໄປໜ້ອຍໜຶ່ງ ແມ່ນ ສຽງ /ɛ/ ໃນຄຳວ່າ bed (ສຽງ short-E). ສຽງນີ້ອອກໂດຍເປີດຄາງໜ້ອຍກວ່າ ແລະ ຍົກລີ້ນສູງຂຶ້ນອີກໜຶ່ງລະດັບ. ສຳລັບຄົນລາວ, ສຽງນີ້ໃກ້ກັບສະຫຼະ ແ- ຂອງເຮົາທີ່ສຸດ. ໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງສອງສຽງນີ້ນ້ອຍຫຼາຍ ຈົນພຽງແຕ່ຍົກຄາງຂຶ້ນໜ້ອຍໜຶ່ງ ກໍ່ປ່ຽນຄຳໜຶ່ງໄປເປັນອີກຄຳໜຶ່ງໄດ້ແລ້ວ:
ຖ້າຄຳວ່າ bad ກັບ bed ຂອງເຈົ້າຟັງຄືກັນ, ໝາຍຄວາມວ່າເຈົ້າຢຸດຄາງໄວເກີນໄປ ຢູ່ທີ່ຄວາມສູງຂອງ /ɛ/. ໃຫ້ຫຼຸດມັນລົງອີກໜຶ່ງລະດັບ. ສຽງ short-A ຕ້ອງເປີດປາກກວ້າງກວ່າສຽງ short-E ສະເໝີ. (ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຄົນລາວເຮົາມັກບໍ່ອອກສຽງພະຍັນຊະນະທ້າຍ ເຊັ່ນ -d ແລະ -t, ການອອກສຽງສະຫຼະໃຫ້ແຕກຕ່າງຈຶ່ງຍິ່ງສຳຄັນ ເພື່ອໃຫ້ຄົນຟັງເຂົ້າໃຈວ່າເຈົ້າເວົ້າຄຳໃດແທ້).
ອີກດ້ານໜຶ່ງ ຢູ່ຕ່ຳ ແລະ ທາງຫຼັງຂອງ /æ/ ແມ່ນ ສຽງ /ɑ/ ໃນຄຳວ່າ father (ສຽງ “ອາ” ກວ້າງ). ນີ້ຄືສຽງທີ່ຜູ້ຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ ເຊິ່ງມີສຽງເປີດພຽງສຽງດຽວ ມັກໃຊ້ແທນ. ມັນເປີດກວ້າງສ່ຳກັບ /æ/ ກໍ່ຈິງ, ແຕ່ມັນສ້າງຢູ່ ທາງຫຼັງ ຂອງປາກ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມແຈ້ງ. ຖ້າເຈົ້າເລື່ອນສຽງ short-A ຂອງເຈົ້າໄປທາງຫຼັງ ມັນກໍ່ຈະຕົກລົງມາຢູ່ບ່ອນນີ້:
ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ cat ກັບ cot ແມ່ນເລື່ອງຂອງ ໜ້າ ກັບ ຫຼັງ ລ້ວນໆ. ສຽງສະຫຼະທັງສອງຕ້ອງເປີດຄາງຄືກັນ, ຄວາມສູງຂອງຄາງຈຶ່ງບໍ່ຊ່ວຍຫຍັງເຈົ້າໃນກໍລະນີນີ້. ສິ່ງທີ່ແຍກສອງສຽງນີ້ອອກຈາກກັນ ຄື ຕຳແໜ່ງທີ່ລີ້ນຊີ້ໄປ ແລະ ສຽງສະຫຼະນັ້ນແຈ້ງກັງວານ ຫຼື ມືດ. ຍູ້ລີ້ນໄປທາງໜ້າ ແລະ ຈີກສົບອອກ, ແລ້ວ cot ກໍ່ຈະປ່ຽນກັບມາເປັນ cat.
ສະນັ້ນ ການແກ້ສອງຢ່າງນີ້ຈຶ່ງໄປຄົນລະທິດທາງ. ຖ້າເຈົ້າອອກສຽງໄປຕົກໃສ່ bed, ໃຫ້ເປີດປາກກວ້າງຂຶ້ນ. ຖ້າອອກສຽງໄປຕົກໃສ່ cot, ໃຫ້ຍູ້ລີ້ນມາທາງໜ້າ ແລະ ເຮັດສຽງໃຫ້ແຈ້ງຂຶ້ນ. ສຽງ short-A ແມ່ນສຽງສະຫຼະດຽວທີ່ ໃນເວລາດຽວກັນ ຢູ່ຕ່ຳກວ່າສຽງ short-E ແລະ ຢູ່ທາງໜ້າຫຼາຍກວ່າສຽງ “ອາ” ກວ້າງ.
ວິທີການອອກສຽງ
ຖ້າພາສາຂອງເຈົ້າບໍ່ມີ /æ/, ນີ້ຄືທາງເຂົ້າສູ່ສຽງນັ້ນ ໂດຍຕໍ່ຍອດຈາກສຽງສະຫຼະທີ່ເຈົ້າມີຢູ່ແລ້ວ.
- ເລີ່ມຈາກສຽງ “ແອ” ທີ່ແຈ້ງ. ອອກສຽງ /ɛ/ ໃນຄຳວ່າ bed: eh (ຄ້າຍກັບສະຫຼະ ແ- ຂອງລາວ). ສັງເກດວ່າມັນເປັນສຽງທີ່ຢູ່ທາງໜ້າປາກ ສ້າງຢູ່ໃກ້ໆແຂ້ວ ພ້ອມຈີກສົບອອກໜ້ອຍໜຶ່ງ. ຄ້າງສຽງນັ້ນໄວ້.
- ຫຼຸດຄາງລົງ ໂດຍບໍ່ດຶງລີ້ນກັບໄປທາງຫຼັງ. ເປີດຄາງໃຫ້ກວ້າງ ຄືກັບຕອນທີ່ໝໍໃຫ້ເຈົ້າຮ້ອງ “ອາ”, ແຕ່ໃຫ້ຮັກສາລີ້ນໄວ້ທາງໜ້າບ່ອນທີ່ສຽງ eh ຢູ່ ແລະ ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ສຽງເລື່ອນໄປທາງຫຼັງປາກ. ສຽງສະຫຼະຈະເປີດ ແລະ ແຈ້ງຂຶ້ນກາຍເປັນ æ. ສຽງ short-A ກໍ່ຄືສຽງ eh ສະບັບທີ່ກວ້າງກວ່າ ແລະ ເຄັ່ງກວ່າໜ້ອຍໜຶ່ງນັ້ນເອງ.
- ຈີກສົບອອກ. ດຶງມຸມປາກອອກໜ້ອຍໜຶ່ງ ຄືກັບຕອນເລີ່ມຍິ້ມ. ການຈີກສົບແບບນີ້ຈະຊ່ວຍຮັກສາໃຫ້ສຽງສະຫຼະແຈ້ງ ແລະ ຢູ່ທາງໜ້າ; ຖ້າປ່ອຍໃຫ້ສົບຍານລົງ ສຽງກໍ່ຈະທຸ້ມ ແລະ ເລື່ອນກັບໄປຫາສຽງ ah. ສ່ອງແວ່ນເບິ່ງກໍ່ຊ່ວຍໄດ້: ສົບຕ້ອງຖືກດຶງອອກກວ້າງໆ ບໍ່ແມ່ນຫໍ່ລົງເປັນຮູບນ້ອຍໆ ແລະ ຍານໆ.
- ປະສົມພະຍັນຊະນະ. ເອົາໄປປະກອບເຂົ້າກັບຄຳສັບເທື່ອລະຄຳ: cat, bad, map, sad, grab, snap. ໝັ່ນກວດສະເໝີວ່າສຽງສະຫຼະຍັງຢູ່ທາງໜ້າ ແລະ ກວ້າງ, ບໍ່ໄຫຼໄປຫາສຽງສະຫຼະຫຼັງທີ່ມືດ.
- ຕັ້ງໃຈສະຫຼັບສຽງ. ຝຶກອອກສຽງຄູ່ຄຳສັບ (minimal pairs) ທັງສອງແບບ: bed–bad, bet–bat ສຳລັບຄວາມສູງຂອງຄາງ, ຈາກນັ້ນ cot–cat, cop–cap ສຳລັບຕຳແໜ່ງໜ້າ-ຫຼັງ. ໃຫ້ຮູ້ສຶກເຖິງຄາງທີ່ຫຼຸດລົງໃນຄູ່ທຳອິດ ແລະ ລີ້ນທີ່ຍູ້ໄປທາງໜ້າໃນຄູ່ທີສອງ.
ຂໍ້ຜິດພາດທີ່ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດ ຄື ການພະຍາຍາມອອກສຽງ /æ/ ດ້ວຍການຮ້ອງ “ອາ” ໄວໆ ແບບລະວັງ. ສຽງສະຫຼະຫຼັງທີ່ມືດກໍ່ຍັງມືດຢູ່ສະເໝີ ບໍ່ວ່າເຈົ້າຈະຕັດໃຫ້ສັ້ນລົງສ່ຳໃດກໍ່ຕາມ, ສະນັ້ນ ສຳລັບຄົນອາເມລິກາແລ້ວ ຄຳວ່າ cat ທີ່ອອກສຽງແບບນັ້ນ ກໍ່ເປັນພຽງການເວົ້າຄຳວ່າ cot ແບບຟ້າວໆເທົ່ານັ້ນ. ຖ້າສຽງ short-A ຂອງເຈົ້າຍັງຟັງຄືສຽງ “ອາ” ກວ້າງຢູ່, ສະແດງວ່າເຈົ້າດຶງລີ້ນກັບໄປທາງຫຼັງ ແທນທີ່ຈະຮັກສາມັນໄວ້ທາງໜ້າ. ໃຫ້ກັບໄປຂັ້ນຕອນທີ 2 ແລະ ເປີດຄາງ ຈາກສຽງ eh ບໍ່ແມ່ນຈາກສຽງ ah.
ສຽງ short-A ແມ່ນສຽງສະຫຼະທີ່ກວ້າງ, ແຈ້ງ ແລະ ຢູ່ທາງໜ້າປາກ. ຖ້າມັນຟັງເບິ່ງທຸ້ມ ຫຼື ມືດລົງ, ສະແດງວ່າລີ້ນຂອງເຈົ້າຖອຍໄປທາງຫຼັງຂອງປາກແລ້ວ. ຈົ່ງຍູ້ມັນມາທາງໜ້າ ແລະ ຈີກສົບອອກ.
ການຍົກສຽງກ່ອນຕົວສະກົດດັງ: ເຫດຜົນທີ່ man ປ່ຽນກົດເກນ
ສຽງ short-A ທີ່ຮາບພຽງ ແລະ ແຈ້ງໆ ທີ່ເຈົ້າຫາກໍ່ສ້າງຂຶ້ນມານັ້ນ ແມ່ນສຽງດຽວກັບໃນຄຳວ່າ cat, bad, ແລະ map. ແຕ່ເມື່ອເອົາມັນໄປວາງໄວ້ໜ້າຕົວ n ຫຼື m, ສຳນຽງອາເມລິກາຈະປ່ຽນມັນແບບງຽບໆ. ສຽງສະຫຼະຈະຖືກຍົກຂຶ້ນ ເຄັ່ງຂຶ້ນ ແລະ ມີການເລື່ອນສຽງໜ້ອຍໜຶ່ງ, ປ່ຽນຈາກ /æ/ ສຽງດຽວທີ່ຮາບພຽງ ກາຍເປັນສຽງທີ່ໃກ້ຄຽງກັບ [ɛə], ເຊິ່ງເລີ່ມຕົ້ນສູງກວ່າ ແລ້ວຜ່ອນລົງໄປຫາສຽງ schwa ອ່ອນໆ.
ລອງເວົ້າ cat, ຈາກນັ້ນເວົ້າ man. ຄົນລາວເຮົາມັກອອກສຽງຄຳວ່າ man ເປັນ “ແມນ” ແບບຮາບພຽງສຽງດຽວທັງໝົດ. ແຕ່ຖ້າເຈົ້າເວົ້າດ້ວຍສຳນຽງອາເມລິກາແທ້ໆ, ສຽງສະຫຼະຂອງສອງຄຳນີ້ຈະບໍ່ຄືກັນ. cat ນັ້ນຮາບພຽງ. ແຕ່ man ຈະຖືກຍົກຂຶ້ນ ແລະ ເລື່ອນສຽງ: ສຽງສະຫຼະຂອງມັນເລີ່ມຕົ້ນຢູ່ສູງ ໃກ້ໆກັບສຽງ eh ໃນ bed ແລ້ວໂຄ້ງລົງມາກ່ອນຈະຮອດສຽງ n, ທັງໝົດນີ້ເກີດຂຶ້ນພາຍໃນພະຍາງດຽວ. ການຍົກສຽງແບບດຽວກັນນີ້ຍັງເກີດໃນຄຳວ່າ hand, can, ແລະ ham. ມັນຈະເຫັນຊັດທີ່ສຸດເມື່ອຢູ່ໜ້າຕົວ n ແລະ m, ເຊິ່ງເປັນຮູບແບບທີ່ຄົນອາເມລິກາເກືອບທຸກຄົນໃຊ້ຄືກັນ. ຄຳທີ່ມີສຽງ ng (ງ) ເຊັ່ນ thank, bank, ແລະ rang ກໍ່ມັກຖືກຍົກສຽງຂຶ້ນເຊັ່ນກັນ, ແລະ ໃນຫຼາຍໆເຂດທາງພາກເໜືອຂອງອາເມລິກາ ແລະ ການາດາ ມັນຍິ່ງຖືກຍົກສູງຂຶ້ນໄປອີກ ໄປຫາສຽງສະຫຼະໃນຄຳວ່າ rain.
ເລື່ອງນີ້ສຳຄັນໃນສອງດ້ານ. ດ້ານທຳອິດ, ຖ້າເຈົ້າຝືນໃຊ້ສຽງສະຫຼະ cat ແບບຮາບພຽງເຕັມໆ ໃສ່ຄຳວ່າ man ແລະ hand, ມັນຈະຟັງດູລະວັງເກີນໄປ ແຂງໆຄືຫຸ່ນຍົນ ຫຼື ຄືຄົນທີ່ກຳລັງອ່ານຄຳສັບຈາກຕາຕະລາງ. ການປ່ອຍໃຫ້ສຽງສະຫຼະຍົກຂຶ້ນກ່ອນພະຍັນຊະນະສຽງດັງ (nasal) ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການເວົ້າໃຫ້ຟັງຜ່ອນຄາຍ ແລະ ເປັນທຳມະຊາດຄືເຈົ້າຂອງພາສາ. ດ້ານທີສອງ ເຊິ່ງເປັນປະໂຫຍດກວ່າ: ນີ້ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ເຈົ້າຕ້ອງໄປຝຶກແຍກຕ່າງຫາກ. ມັນເກີດຂຶ້ນເກືອບໂດຍອັດຕະໂນມັດເມື່ອມີຕົວ n ຫຼື m ຢູ່ບ່ອນນັ້ນ, ເພາະປາກຂອງເຈົ້າໄດ້ກຽມພ້ອມສຳລັບພະຍັນຊະນະສຽງດັງໄວ້ແລ້ວ. ເຈົ້າພຽງແຕ່ປ່ອຍໃຫ້ມັນເກີດຂຶ້ນ. ເຊົາຝືນຕ້ານການຍົກສຽງ ແລ້ວປ່ອຍໃຫ້ man ແຈ້ງກວ່າ ແລະ ສູງກວ່າ mat ໜ້ອຍໜຶ່ງ.
ສິ່ງດຽວທີ່ຕ້ອງລະວັງ ຄື ການເຮັດເກີນຈົນກາຍເປັນຄຳອື່ນ. ຖ້າຍົກສຽງຫຼາຍເກີນໄປ man ຈະເລີ່ມກາຍເປັນ main. ເປົ້າໝາຍແມ່ນຍົກສຽງເບົາໆ ພ້ອມການເລື່ອນສຽງທີ່ນຸ້ມນວນ ບໍ່ແມ່ນກະໂດດຂ້າມໄປຫາສຽງສະຫຼະໃໝ່ໝົດ. ຖ້າເຈົ້າຟັງອອກວ່າ man ກັບ mat ມີສຽງສະຫຼະຕ່າງກັນໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃນຂະນະທີ່ mat ກັບ cat ຍັງຄືກັນ, ສະແດງວ່າເຈົ້າເຮັດໄດ້ແລ້ວ.
ສຽງທີ່ພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າມັກຈະໃຊ້ແທນ
ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງເຈົ້າຂຶ້ນກັບສຽງສະຫຼະທີ່ພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າໃຫ້ມາ. ນີ້ບໍ່ແມ່ນຂໍ້ບົກພ່ອງເລີຍ. ມັນພຽງແຕ່ເປັນຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງສຽງສະຫຼະທີ່ເຈົ້າເຕີບໃຫຍ່ມານຳ ກັບ ສຽງທີ່ພາສາອັງກິດກຳລັງຕ້ອງການເທົ່ານັ້ນ. ຊອກຫາແຖວຂອງເຈົ້າ ແລ້ວເບິ່ງວ່າເຈົ້າຕ້ອງປັບໄປໃນທິດທາງໃດ.
| ພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າ | cat /æ/ ມັກຈະກາຍເປັນ | ສິ່ງທີ່ຕ້ອງຝຶກຝົນ |
|---|---|---|
| ລາວ | ສຽງ ແ- /ɛ/ ທີ່ສູງກວ່າ ຫຼື ສຽງ ອາ/ອະ /a/, ເຮັດໃຫ້ bad ກາຍເປັນ bed ຫຼື cat ກາຍເປັນ cot | ຖ້າເຈົ້າຕິດສຽງ ແ-, ໃຫ້ຫຼຸດຄາງລົງຕື່ມ. ຖ້າເຈົ້າຕິດສຽງ ອາ, ໃຫ້ຍູ້ລີ້ນໄປທາງໜ້າ ແລະ ຈີກສົບອອກ ເພື່ອໃຫ້ສຽງແຈ້ງຂຶ້ນ. |
| ສະເປນ | ສຽງ ah (ອາ) /a/ ທີ່ຊັດເຈນ, ເຮັດໃຫ້ cat ອອກສຽງຄ້າຍ cot | ສຽງ a ຂອງເຈົ້າຢູ່ເຄິ່ງກາງ, ແຕ່ຫູຄົນອາເມລິກາຈະໄດ້ຍິນເປັນສຽງ /ɑ/ ທີ່ຢູ່ທາງຫຼັງ. ຍູ້ລີ້ນໄປທາງໜ້າ ແລະ ຈີກສົບອອກເພື່ອໃຫ້ສຽງແຈ້ງຂຶ້ນ. |
| ອິຕາລີ, ປອກຕຸຍການ, ເກຣັກ | ໃຊ້ສຽງ ah ທີ່ເປີດກວ້າງສຳລັບທັງ cat ແລະ cot | ສ້າງສຽງສະຫຼະໜ້າຂຶ້ນມາໃໝ່: ເປີດຈາກສຽງ eh, ຮັກສາລີ້ນໄວ້ທີ່ແຂ້ວ, ແລະ ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ມັນຕົກກັບໄປຫາສຽງ a ໃນພາສາແມ່ຂອງເຈົ້າ. |
| ຍີ່ປຸ່ນ | ສຽງ /a/ ສຽງດຽວທີ່ຂ້ອນຂ້າງມືດ (ສຽງ ア) | ດຶງສຽງສະຫຼະອອກຈາກທາງຫຼັງປາກ ມາໄວ້ທາງໜ້າ ແລະ ຈີກສົບອອກ. ໃຫ້ແຈ້ງ ບໍ່ແມ່ນມືດ. |
| ຈີນກາງ (Mandarin) | ສຽງຄ້າຍຄື /ɛ/ ທີ່ສູງກວ່າ (ສຽງ e ຂອງພິນອິນ ie), ເຮັດໃຫ້ bad ອອກມາຄ້າຍຄື bed | ຫຼຸດຄາງລົງໃຫ້ຕ່ຳກວ່າສຽງ e ນັ້ນຫຼາຍໆ ແລະ ຈີກສົບອອກກວ້າງໆ. ສຽງ short-A ຢູ່ຕ່ຳກວ່າໜຶ່ງລະດັບຢ່າງຊັດເຈນ. |
| ເກົາຫຼີ | ສຽງ ㅐ, ເຊິ່ງໃກ້ຄຽງກັບ /ɛ/, ເຮັດໃຫ້ bad ຟັງຄື bed | ຫຼຸດຄາງລົງຕື່ມອີກ. ສຽງ short-A ຢູ່ຕ່ຳກວ່າ ແລະ ກວ້າງກວ່າ ㅐ; ເປີດປາກໃຫ້ກວ້າງຂຶ້ນອີກໜຶ່ງລະດັບ. |
| ເຢຍລະມັນ | ສຽງ /ɛ/ ໃນຕົວ ä ຂອງເຈົ້າ, ເຮັດໃຫ້ bad ຕົກໄປຢູ່ທີ່ bed | ເຈົ້າມີຕຳແໜ່ງໜ້າປາກທີ່ຖືກຕ້ອງຢູ່ແລ້ວ. ພຽງແຕ່ເປີດຄາງໃຫ້ຕ່ຳກວ່າຕົວ ä ຂອງເຈົ້າ ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າເຖິງສຽງ /æ/ ທີ່ກວ້າງກວ່າ ແລະ ແຈ້ງກວ່າ. |
| ຝຣັ່ງ | ສຽງ /a/ ທາງໜ້າ ຫຼື ສຽງ /ɛ/ ທີ່ກາງເກີນໄປໜ້ອຍໜຶ່ງ | ຕຳແໜ່ງຂອງເຈົ້າໃກ້ຄຽງແລ້ວ; ຂາດແຕ່ຄວາມແຈ້ງເພີ່ມອີກ. ຈີກສົບອອກ ແລະ ປ່ອຍໃຫ້ສຽງສະຫຼະແຫຼມກວ່າທີ່ຮູ້ສຶກວ່າສຸພາບ. |
| ຮິນດີ, ອັງກິດສຳນຽງອິນເດຍ | ສຽງ /a/ ທີ່ເປີດກວ້າງກວ່າ ແລະ ກາງກວ່າ | ເຈົ້າໃກ້ຄຽງແລ້ວ. ຮັກສາມັນໄວ້ທາງໜ້າ ໃຫ້ແຈ້ງ, ແລະ ປ່ອຍໃຫ້ມັນຍົກສຽງຂຶ້ນກ່ອນຕົວ n ແລະ m. ສຳນຽງອິນເດຍມັກອອກສຽງນີ້ໃຫ້ຮາບພຽງ ແຕ່ສຳນຽງອາເມລິກາຈະຍົກມັນຂຶ້ນ. |
| ອາຣັບ | ສຽງ short a ທາງໜ້າ ເຊິ່ງໃກ້ຄຽງກັບ /æ/ ຢູ່ແລ້ວໃນຫຼາຍໆຄຳ | ເຈົ້າມີຈຸດເລີ່ມຕົ້ນທີ່ດີ. ສິ່ງທີ່ຕ້ອງຝຶກຄື ຄວາມສະໝ່ຳສະເໝີເມື່ອຢູ່ໃກ້ກັບພະຍັນຊະນະທີ່ເນັ້ນໜັກ (emphatic consonants), ພ້ອມທັງປ່ອຍໃຫ້ການຍົກສຽງກ່ອນຕົວສະກົດດັງ (pre-nasal lift) ເກີດຂຶ້ນ. |
| ຣັດເຊຍ | ສຽງສະຫຼະທີ່ຖອຍໄປຫາ /a/ ຫຼັງພະຍັນຊະນະແຂງ (hard consonants) | ດຶງມາທາງໜ້າ ແລະ ຍົກຂຶ້ນໄປຫາ /æ/ ດ້ວຍສົບທີ່ຈີກອອກ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຫຼຸດຄວາມແຂງຂອງພະຍັນຊະນະທີ່ນຳໜ້າມັນ. |
ທຸກກໍລະນີໃນຕາຕະລາງນີ້ ສຸດທ້າຍກໍ່ສະຫຼຸບລົງເປັນການປັບສອງຢ່າງຄືກັນ. ຖ້າສຽງທີ່ເຈົ້າໃຊ້ແທນນັ້ນສູງເກີນໄປ (ລາວ, ເກົາຫຼີ, ເຢຍລະມັນ, ບາງເທື່ອຈີນກາງ), ໃຫ້ເປີດຄາງ. ຖ້າມັນຢູ່ທາງຫຼັງເກີນໄປ (ສະເປນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ອິຕາລີ), ໃຫ້ຍູ້ລີ້ນມາທາງໜ້າ ແລະ ເຮັດໃຫ້ສຽງແຈ້ງຂຶ້ນ. ເກືອບທຸກຄົນຕ້ອງການໜຶ່ງໃນສອງການແກ້ນີ້, ແລະ ບາງຄົນກໍ່ຕ້ອງການທັງສອງຢ່າງໜ້ອຍໜຶ່ງ.
ປະໂຫຍກສຳລັບຝຶກຊ້ອມ
ອ່ານແຕ່ລະແຖວອອກສຽງດັງໆ ແຖວລະສອງຄັ້ງ. ແຖວທີ່ສຽງຮາບພຽງ ໃຫ້ຮັກສາສຽງ short-A ໃຫ້ແຈ້ງ ແລະ ຢູ່ທາງໜ້າຕະຫຼອດ. ສ່ວນແຖວທີ່ມີຄຳວ່າ man, can’t, ແລະ stand ໃຫ້ປ່ອຍສຽງສະຫຼະຍົກຂຶ້ນກ່ອນຕົວສະກົດດັງ ຄືກັບການຍົກສຽງຕາມທຳມະຊາດທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງ. ສອງແຖວປຽບທຽບສຸດທ້າຍ ຈະບັງຄັບໃຫ້ປາກຂອງເຈົ້າສະຫຼັບໄປມາລະຫວ່າງສຽງ short-A ກັບ ສຽງໃກ້ຄຽງ ໃນລົມຫາຍໃຈດຽວ, ເຊິ່ງເປັນສ່ວນທີ່ຍາກ ແຕ່ໄດ້ປະໂຫຍດທີ່ສຸດ.
- The cat sat on a flat mat. The cat sat on a flat mat.
- Pat grabbed the last apple. Pat grabbed the last apple.
- Dad had a bad map. Dad had a bad map.
- That man can't stand the plan. That man can't stand the plan.
- Ask the band to play some jazz. Ask the band to play some jazz.
- Grab a fast cab. Grab a fast cab.
- A cat is not a cot. A cat is not a cot.
- He sat down, then set it back. He sat down, then set it back.
- Sam can't add the last batch. Sam can't add the last batch.
- Hannah ran half a lap and laughed. Hannah ran half a lap and laughed.
ແຖວປຽບທຽບ (contrast lines) ແມ່ນແຖວທີ່ເຈົ້າຄວນອ່ານໃຫ້ຊ້າລົງ. ໃນປະໂຫຍກ a cat is not a cot, ຄວາມຕ່າງດຽວລະຫວ່າງສອງຄຳນີ້ ຄື ໜ້າ ກັບ ຫຼັງ; ໃນປະໂຫຍກ he sat down, then set it back, sat ກັບ set ຕ່າງກັນທີ່ຄວາມສູງຂອງຄາງ. ຖ້າຄູ່ຄຳສັບເຫຼົ່ານັ້ນອອກສຽງຄືກັນແປະ, ສະແດງວ່າເຈົ້າຫາຈຸດທີ່ຕ້ອງລົງມືຝຶກແທ້ໆພົບແລ້ວ.
ບ່ອນທີ່ເຈົ້າຈະໄດ້ຍິນສຽງນີ້
ສຽງ short-A ມີຢູ່ທົ່ວໄປໃນການເວົ້າແບບອາເມລິກາ, ແລະ ບາງບ່ອນກໍ່ມີສຽງນີ້ຫຼວງຫຼາຍ ຈົນຫູຂອງເຈົ້າຈັບສຽງນີ້ໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ.
- ການລາກສຽງຍາວໃນເພງ
ນັກຮ້ອງຈະລາກສຽງ short-A ໃຫ້ຍາວ ແລະ ຮັກສາໃຫ້ມັນແຈ້ງຕະຫຼອດທາງ. Bad, sad, back, glad, hands. ເມື່ອສຽງສະຫຼະຖືກລາກຍາວເຕັມຈັງຫວະ, ເຈົ້າຈະໄດ້ຍິນຢ່າງຊັດເຈນວ່າມັນຢູ່ທາງໜ້າ ແລະ ກວ້າງສ່ຳໃດ. ມັນບໍ່ເຄີຍໄຫຼໄປຫາສຽງ “ອາ” ທີ່ມືດເລີຍ.
- ຄຳວ່າ ‘thanks’
ເປັນຄຳທີ່ເວົ້າກັນຕະຫຼອດ, ແລະ ມັນກໍ່ມີການຍົກສຽງກ່ອນຕົວສະກົດດັງ (pre-nasal raise) ດັ່ງທີ່ເວົ້າມາໃນພາກກ່ອນໜ້ານີ້ສະເໝີ. ລອງຕັ້ງໃຈຟັງການຍົກສຽງເບົາໆເທິງສຽງສະຫຼະ ຄຳວ່າ thanks ຈະຢູ່ສູງກວ່າ ແລະ ແຈ້ງກວ່າສຽງ a ຮາບພຽງທຳມະດາໜ້ອຍໜຶ່ງ. ນີ້ຄືຕົວຢ່າງໃນຊີວິດປະຈຳວັນທີ່ຊັດເຈນຂອງການປ່ຽນກົດເກນເມື່ອຢູ່ໜ້າພະຍັນຊະນະສຽງດັງ.
- ການລະບາຍອາລົມໃນລາຍການຕະລົກ (Sitcom)
ລາຍການຕະລົກມັກລາກສຽງ short-A ໃຫ້ຍາວເພື່ອເນັ້ນອາລົມ. I can’t. That’s so bad. Are you mad? ມຸກຕະຫຼົກມັກໄປຕົກໃສ່ສຽງສະຫຼະນີ້ພໍດີ, ເຮັດໃຫ້ເຮົາຮຽນແບບເອົາຄວາມແຈ້ງ ແລະ ຄວາມຮາບພຽງຂອງມັນໄດ້ງ່າຍ.
- ຄຳວ່າ ‘actually’ ແລະ ‘exactly’
ສອງຄຳນີ້ຄົນອາເມລິກາເວົ້າໝົດມື້, ແລະ ທັງສອງຄຳເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສຽງ short-A ທີ່ລົງນ້ຳໜັກ. Actually, exactly. ເມື່ອຫູຂອງເຈົ້າຈັບສຽງສະຫຼະໃນສອງຄຳນີ້ໄດ້ແລ້ວ, ເຈົ້າກໍ່ຈະເລີ່ມໄດ້ຍິນມັນໃນຄຳວ່າ that, had, can, ແລະ back ຢູ່ທົ່ວທຸກບ່ອນ.
ເລືອກເອົາຂໍ້ໜຶ່ງຈາກລາຍການເຫຼົ່ານີ້ ແລ້ວລອງຟັງເບິ່ງຈັກໜຶ່ງນາທີ ນັບຈຳນວນສຽງສະຫຼະ short-A ທີ່ເຈົ້າຈັບໄດ້. ຈາກນັ້ນໃຫ້ສັງເກດຄຳທີ່ຢູ່ໜ້າຕົວ n ແລະ m ວ່າມັນຍົກສຽງໜີຈາກສະບັບຮາບພຽງແນວໃດ. ຫຼັງຈາກເຮັດແບບນີ້ສອງສາມມື້, ສຽງສະຫຼະນີ້ກໍ່ຈະບໍ່ແມ່ນສຽງທີ່ເຈົ້າຕ້ອງຕັ້ງໃຈຟັງອີກຕໍ່ໄປ ແຕ່ຈະກາຍເປັນສຽງທີ່ຫູຂອງເຈົ້າຄາດໄວ້ລ່ວງໜ້າວ່າຈະໄດ້ຍິນເອງ.
ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)
ຫຼຸດຄາງລົງເພື່ອໃຫ້ປາກເປີດກວ້າງພໍສົມຄວນ, ຍູ້ລີ້ນໄປທາງໜ້າຫາແຂ້ວໜ້າ ແລະ ຮັກສາມັນໄວ້ຕ່ຳໆ, ພ້ອມທັງຈີກສົບອອກເປັນຮອຍຍິ້ມແບນໆອ່ອນໆ ບໍ່ແມ່ນຫໍ່ສົບໃຫ້ມົນ. ຜົນທີ່ໄດ້ ຄື ສຽງສະຫຼະທີ່ແຈ້ງ ແລະ ກວ້າງ ເຊິ່ງເປັນສຽງດຽວກັບໃນຄຳວ່າ cat, bad, ແລະ map. ວິທີລັດທີ່ໃຊ້ໄດ້ດີ ຄື ເລີ່ມຈາກສຽງ /ɛ/ ໃນຄຳວ່າ bed ແລ້ວພຽງແຕ່ເປີດຄາງໃຫ້ກວ້າງຂຶ້ນ ໂດຍບໍ່ປ່ອຍໃຫ້ສຽງຖອຍໄປທາງຫຼັງປາກ.
ທັງສອງເປັນສຽງສະຫຼະໜ້າ, ແຕ່ /æ/ (cat) ຈະອອກສຽງໂດຍການເປີດຄາງກວ້າງກວ່າ, ສ່ວນ /ɛ/ (bed) ຄາງຈະຢູ່ສູງກວ່າ ແລະ ແຄບກວ່າໜຶ່ງລະດັບ. ຄາງ ແລະ ລີ້ນຈະຫຼຸດລົງພ້ອມກັນສຳລັບສຽງ short-A ແລະ ຈະຢູ່ສູງກວ່າສຳລັບສຽງ short-E. ຖ້າ bad ກັບ bed ຫຼື bat ກັບ bet ຟັງຄືກັນເວລາທີ່ເຈົ້າເວົ້າ, ສະແດງວ່າເຈົ້າຢຸດຄາງສູງເກີນໄປ. ໃຫ້ຫຼຸດມັນລົງອີກໜຶ່ງລະດັບສຳລັບສຽງ short-A.
ສຽງສະຫຼະທັງສອງຕ້ອງເປີດຄາງຄືກັນ ຈຶ່ງງ່າຍທີ່ຈະສັບສົນກັນ, ແຕ່ມັນຢູ່ຄົນລະປາຍຂອງປາກ. /æ/ (cat) ສ້າງຢູ່ທາງໜ້າ ແລະ ສຽງແຈ້ງ; /ɑ/ (cot, father) ສ້າງຢູ່ທາງຫຼັງ ສຽງມືດ ແລະ ເຕັມກວ່າ. ຜູ້ຮຽນຫຼາຍຄົນທີ່ພາສາແມ່ມີແຕ່ສຽງ “ອາ” ດຽວ (ເຊັ່ນຄົນລາວ) ມັກໃຊ້ມັນກັບທັງສອງຄຳ, cat ຈຶ່ງອອກມາເປັນ cot. ວິທີແກ້ ຄື ຍູ້ລີ້ນໄປທາງໜ້າ ແລະ ຈີກສົບອອກ ເພື່ອໃຫ້ສຽງສະຫຼະແຈ້ງຂຶ້ນ.
ເພາະວ່າພາສາອັງກິດສຳນຽງອາເມລິກາຈະຍົກສຽງ short-A ຂຶ້ນເມື່ອຢູ່ໜ້າພະຍັນຊະນະສຽງດັງ (nasal consonants). ເມື່ອຢູ່ໜ້າຕົວ n ຫຼື m, ສຽງ /æ/ ທີ່ຮາບພຽງຈະເຄັ່ງຂຶ້ນ ແລະ ເກີດມີການເລື່ອນສຽງໜ້ອຍໜຶ່ງ, ກາຍເປັນສຽງທີ່ໃກ້ຄຽງກັບ [ɛə]. ເມື່ອຢູ່ໜ້າສຽງ ng ມັນກໍ່ມັກຈະຍົກສຽງຂຶ້ນເຊັ່ນກັນ, ແລະ ໃນຫຼາຍໆພື້ນທີ່ທາງພາກເໜືອ ແລະ ການາດາ ມັນຍິ່ງຍົກສູງຂຶ້ນໄປອີກ. ດັ່ງນັ້ນ man, hand, thank, ແລະ bank ຈຶ່ງຢູ່ສູງກວ່າ ແລະ ແຈ້ງກວ່າ cat ຫຼື mat. ສິ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນເກືອບໂດຍອັດຕະໂນມັດເມື່ອມີພະຍັນຊະນະສຽງດັງຢູ່ນຳ, ແລະ ການປ່ອຍໃຫ້ມັນເກີດຂຶ້ນກໍ່ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການເວົ້າໃຫ້ຟັງເປັນທຳມະຊາດ, ສະນັ້ນເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຝຶກມັນແຍກເປັນອີກສຽງໜຶ່ງ.
ພາສາສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ມີ. ພາສາລາວ, ສະເປນ, ອິຕາລີ, ປອກຕຸຍການ, ເກຣັກ, ຍີ່ປຸ່ນ, ແລະ ຈີນກາງ ບໍ່ມີສຽງສະຫຼະຢູ່ຈຸດນັ້ນພໍດີ, ຜູ້ເວົ້າພາສາເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງມັກໃຊ້ສຽງໃກ້ຄຽງແທນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍຄືສຽງ “ອາ” ທີ່ເປີດກວ້າງ ຫຼື ສຽງ “ແອ” ທີ່ສູງກວ່າ. ບາງພາສາມີຂໍ້ໄດ້ປຽບ: ພາສາອາຣັບມີສຽງ short a ໜ້າປາກທີ່ໃກ້ຄຽງຢູ່ແລ້ວໃນຫຼາຍໆຄຳ, ສ່ວນພາສາເຢຍລະມັນ ກັບ ເກົາຫຼີ ກໍ່ມີຕຳແໜ່ງສຽງສະຫຼະໜ້າປາກ ເຖິງແມ່ນວ່າສຽງສະຫຼະທີ່ໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດຂອງເຂົາຈະຢູ່ສູງເກີນໄປກໍ່ຕາມ. ການຮູ້ວ່າພາສາຂອງເຈົ້າມັກໃຊ້ສຽງໃກ້ຄຽງໃດແທນ ຈະບອກໄດ້ວ່າຄວນແກ້ໄປໃນທິດທາງໃດ.
ແມ່ນແລ້ວ. ໃນສຳນຽງ General American, ຄຳວ່າ ask, dance, class, last, half, laugh, ແລະ bath ລ້ວນແຕ່ໃຊ້ສຽງ short-A /æ/, ເຊິ່ງເປັນສຽງສະຫຼະດຽວກັບ cat. ພາສາອັງກິດສຳນຽງອັງກິດ (RP) ຈະອອກສຽງຄຳເຫຼົ່ານີ້ດ້ວຍສຽງ /ɑː/ ທີ່ຍາວ ແລະ ມືດແທນ, ເຊິ່ງນັ້ນເປັນເຫດຜົນທີ່ເຮັດໃຫ້ມັນຮູ້ສຶກຄືກັບເປັນຂໍ້ຍົກເວັ້ນ. ຖ້າເປົ້າໝາຍຂອງເຈົ້າຄືສຳນຽງອາເມລິກາ, ໃຫ້ຈັດຄຳເຫຼົ່ານີ້ໄວ້ໃນກຸ່ມດຽວກັບ cat, ບໍ່ແມ່ນກຸ່ມ father.
ສຽງ short-A ອາດເບິ່ງຄືສຽງນ້ອຍໆ ແຕ່ກໍ່ຄຸ້ມຄ່າທີ່ຈະຝຶກ, ເພາະມັນຢູ່ໃນຄຳສັບທີ່ໃຊ້ເລື້ອຍທີ່ສຸດໃນພາສາອັງກິດ ແລະ ເພາະການໃຊ້ສຽງສະຫຼະມືດແທນນັ້ນ ຫູຂອງຄົນອາເມລິກາຈັບໄດ້ງ່າຍຫຼາຍ. ລອງໃຊ້ເວລາວັນລະສອງສາມນາທີ ເປີດຄາງຈາກສຽງ eh ໄປຫາສຽງສະຫຼະທີ່ແຈ້ງ ແລະ ກວ້າງ, ຝຶກອອກສຽງຄູ່ຄຳສັບ cat–cot ແລະ bad–bed ຈົນກວ່າມັນຈະແຍກອອກຈາກກັນຊັດເຈນ, ແລ້ວປ່ອຍໃຫ້ man ກັບ hand ຍົກສຽງຂຶ້ນເອງເມື່ອຢູ່ໜ້າຕົວສະກົດດັງ. ພາຍໃນໜຶ່ງຫາສອງອາທິດ ສຽງສະຫຼະທີ່ແຈ້ງນີ້ກໍ່ຈະເຊົາຮູ້ສຶກວ່າຝືນ ແລະ ເລີ່ມອອກມາເອງແບບທຳມະຊາດ, ສ່ວນຄຳສັບທີ່ເຄີຍອອກສຽງສະຫຼັບກັນມາກ່ອນ ກໍ່ຈະເຂົ້າທີ່ເຂົ້າທາງຂອງມັນຢ່າງຖືກຕ້ອງ.
